ဗိသုကာရသေဆာင္းပါးမ်ား

[admin]

ဗိသုကာ ပညာရပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေရးသားထုတ္ေ၀ထားေသာ

ဗိသုကာ ဆရာ၊ ဆရာမ မ်ား၏ ေဆာင္းပါးမ်ားအား ေလ့လာရ လြယ္ကူေစရန္ ေ၀မွ်လို၍

ဤ topic ကို ဖြင့္လွစ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္...။

ျပန္လည္ေဆြးေႏြးလိုသည္မ်ားကို သီးသန္႔ေခါင္းစဥ္တစ္ခုျဖင့္

ေဆြးေႏြးေပးပါရန္ႏွင့္ ဤ topic ေအာက္အတြင္းတြင္

ေဆာင္းပါးမ်ားအား တစ္စုတစ္စည္းတည္း ဖတ္ရႈႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ပါသည္...။

[CS_share]

သဘာ၀ႏွင့္ ဗိသုကာ

ယေန႕ေခတ္ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းသည္ သတင္းအခ်က္အလက္ကို တေန႕တျခားပိုမို၍ ဗဟုိျပဳလာသည့္အေလ်ာက္ ဗိသုကာ ပညာရပ္သည္လည္း သတင္း အခ်က္အလက္၏ အစိတ္အပိုင္းတခု ျဖစ္လာသည္။ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားက ေဖာ္ျပသည့္ ဗိသုကာပညာရပ္၏ တန္ဖိုးကို လစ္လ်ဴရူ၍ကား မရႏိုင္ေပ။ သို႕ေသာ္ စိုးရိမ္စရာေကာင္းသည့္အခ်က္မွာ လူအမ်ား၏ အာရုံကို ဆဲြေဆာင္ရန္သာ ၾကိဳးစားလာၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ရလာဒ္အျဖစ္ ဗိသုကာပညာရပ္၏ အႏွစ္သာရကို အေလးမထားၾကေတာ့ပဲ အေပၚယံၾကည့္ေကာင္းသည့္ အေဆာက္အအံုဒီဇိုင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္လာၾကေတာ့သည္။ ဗိသုကာပညာရပ္သည္ စီးပြားေရး၊ လူ႕အဖဲြ႕အစၥည္းစသည္တို႕ႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ႏြယ္ေနၿပီး လ်င္ျမင္သည့္ လူမူ အေျပာင္းအလဲမ်ားက ဗိသုကာပညာရပ္ အေပၚ မ်ားစြာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မူရွိေပသည္။

ေခတ္သစ္ (Modern) ၀ါဒသည္ (၁၉၅၀) ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ၄င္း၏အရွိန္အဟုန္ အျမင့္ဆံုးအဆင့္ကို ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ စက္မူေခတ္လြန္ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းသည္ သတင္းအခ်က္အလက္ ဗဟုိျပဳ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာသည့္အေလ်က္ ေခတ္သစ္၀ါဒကို စတင္ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္လာၾကေတာ့သည္။ ပိုစ့္ေမာ္ဒန္နစ္ဆင္ (Post Modernism) အပါအ၀င္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ လူပ္ရွားမူမ်ားလည္း ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ပိုစ့္ေမာ္ဒန္နစ္ဆင္၏ အႏွစ္သာရမွာ အေပၚယံမွ်သာ ရွိေနေသးသည္။ တခ်ိန္က ေခတ္သစ္၀ါဒ ပစ္ပယ္ထားခဲ့သည့္ ေရွးေခတ္ အေဆာက္အအံုတို႕၏ ပံုသ႑ာန္ႏွင့္ အေျပာက္အမႊမ္းမ်ားကို ျပန္လည္ဆန္းသစ္၍ အသံုးခ်လာျခင္းသာျဖစ္သညါ။ ပိုစ့္ေမာ္ဒန္၀ါဒသည္ ဗိသုကာအသြင္သ႑ာန္ ေျပာင္းလဲမူ သက္သက္သာျဖစ္ၿပီး ေမာ္ဒန္၀ါဒၾကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည့္ ျပႆနာတို႕၏ စစ္မွန္ေသာ အေျဖကို မေပးႏိုင္ေသးေပ။ ယေန႕အခ်ိန္သည္ ေမာ္ဒန္၀ါဒကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ရမည့္အခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ၄င္း၏ ၿငီးေငြ႕ဖြယ္ေကာင္းသည့္ ဆင္တူမူေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ေမာ္ဒန္၀ါဒ၏ ဗိသုကာပညာရပ္အေပၚ အေျခခံခ်ဥ္းကပ္မူကို ျပန္လည္စဥ္းစားရေပမည္။
Generalize ျပဳလုပ္ျခင္းဆိုသည္မွာ လူသားမ်ားကို အေရအတြက္ျဖင့္သာ စဥ္းစားသတ္မွတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ စိတ္ခံစားမူ၊ လိုအင္ဆႏၵမ်ားျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းတည္ေဆာက္ထားသည့္ လူသားမ်ားကို ရုပ္၀တၳဳပစၥည္းမ်ားသဖြယ္ စဥ္းစားၿပီး ၄င္းတို႕၏ ကဲြျပားျခားနားသည့္ ၀ိေသသလကၡဏာမ်ားကို ဥေပကၡျပဳထားျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ လူသားမ်ားမွာ တိုင္းတာ သတ္မွတ္သည့္ “ယူနစ္”မ်ားထက္ ဘာမွ်မပိုေတာ့ေပ။ ဗိသုကာပညာရပ္တြင္ Generalize ျပဳလုပ္ျခင္းမွာ function ေျပလည္ေစရန္ႏွင့္ အကုန္အက် သက္သာေစရန္ ျပဳလုပ္ျခင္းဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။ အကန္႕အသတ္မရွိ Generalize ျပဳလုပ္ျခင္းမွာ ယဥ္ေက်းမူကိုလည္း အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ အေၾကာင္းမွာ Generalization ၏ အျခားအဓိပၸါယ္မွာ “Standarization” ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္။ အကယ္၍ အကုန္အက် သက္သာေစမူ အေတြးအေခၚသည္ ဗိသုကာပညာရပ္၏ ယဥ္ေက်းမူ တန္ဖိုးကို လႊမ္းမိုးသြားပါက ကမာၻအႏွ႕ံရွိ ၿမိဳ႕မ်ားမွာ ဆင္တူအေဆာက္အအံုမ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္သြားေပမည္။
အကယ္၍ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း၏ ဖြ႕ံၿဖိဳးတိုးတက္မူအတြက္ ယဥ္ေက်းမူကို ငဲ့ကြက္ေနမည္ဆိုပါက အေျခခံ ေမးခြန္းျဖစ္သည့္ “ဗိသုကာပညာရပ္ဆိုတာ ဘာလဲ” ဆိုသည့္ေမးခြန္းကို ေမးရေပမည္။ ဗိသုကာလက္ရာ ဖန္တီးမူသည္ လူတဦးခ်င္းစီ၏ အလုပ္ျဖစ္ၿပီး သမိုင္း၊ ရိုးရာဓေလ့ႏွင့္ ရာသီဥတုတို႕ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရေပမည္။ ယေန႕ေခတ္တြင္ ဗိသုကာလက္ရာဖန္တီးမူကို တဦးခ်င္းတေယာက္ခ်င္းစီထက္ အဖဲြ႕အစည္းလိုက္ ပိုမို၍ လုပ္ကိုင္လာၾကသည္။ ကြန္ျပဴတာမ်ားကို သံုးစဲြလာၾကၿပီး အရာရာကို ပံုေသ တိုင္းတာသတ္မွတ္လာၾကသည္။ ဗိသုကာပညာရပ္တြင္ မ်ားစြာအေရးပါသည့္ “လူတဦးခ်င္းစီ၏ စိတ္ကူးစိတ္သန္းႏွင့္ အေတြးအေခၚမ်ား” ကို အစည္းအေ၀းမ်ား၊ လူအမ်ားစု၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ အစားထိုးလာၾကသည္။
ဗိသုကာပညာရပ္သည္ ေခတ္ကို ေရာင္ျပန္ဟပ္ရုံမွ်မက ေ၀ဖန္မူ ျပဳႏိုင္ရေပမည္။ ဗိသုကာပညာရပ္သည္ အေတြးအေခၚစနစ္ တရပ္လံုးကို ကိုယ္စားျပဳ၏။ ဗိသုကာပညာသည္ ျပင္ပအေျခအေနမ်ားကို ေျဖရွင္းရုံ (သို႕မဟုတ္) Functional Problem မ်ားကို ေျဖရွင္းရုံသက္သက္မွ် မဟုတ္ေပ။ ဗိသုကာပညာရွင္မ်ား အေနျဖင့္ အေျခခံေမးခြန္းမ်ားကို ေမးရန္၊ ၄င္းတို႕၏ ဗိသုကာစိတ္ကူးစိတ္သန္းမ်ားကို လြတ္လပ္ခြင့္ေပးရန္ “လူသားဘ၀၊ သမိုင္းေၾကာင္း၊ ရိုးရာဓေလ့ႏွင့္ ရာသီဥတု” တို႕ကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္ မိမိတို႕ကိုယ္မိမိတို႕ အေလ့အက်င့္ ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။
ကၽြႏ္ုပ္တို႕အေနျဖင့္ တျခားေသာ အႏုပညာရပ္မ်ားျဖစ္သည့္ ကဗ်ာ၊ဂီတ စသည္တို႕၌ ခံစားရသကဲ့သို႕ “အံ့ၾသမူ၊ ရွာေဖြေတြ႕ရွိမူ၊ စိတ္အာရုံ ႏိုးၾကားမူ၊ ျငိမ္းခ်မ္းမူႏွင့္ ဘ၀၏ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ႕မူ” တို႕ကို ခံစားႏိုင္သည့္ Architectural Space မ်ားကို ဖန္တီးႏိုင္ရေပမည္။ ။

(၁၉၉၀) ခုႏွစ္တြင္ Tadao Ando ေရးသားခဲ့သည့္ “Nature and Architecture” ကို ျပန္ဆိုေရးသားပါသည္။

Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

ဗိသုကာပညာဆိုတာ ဘာလဲလို႕ စိတ္၀င္စားေနတယ္ဆိုရင္ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့ အေဆာက္အအံုတစ္လံုးကို အခ်ိန္ယူၿပီး လွည့္ပတ္ ျဖတ္သန္းၾကည့္ပါ၊ ဒါမွ မဟုတ္ရင္လည္း အေဆာက္အအံုေတြ အေၾကာင္းေရးထားတဲ့ စာအုပ္ေတြဖတ္ရင္လည္း ရပါတယ္။ အထင္ကရျဖစ္တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြရ႕ဲ ဒီဇိုင္းခံယူခ်က္ေတြ၊ အျမင္ဆိုင္ရာ အလွပသာဒေတြကို ေကာင္းေကာင္းၾကီးသိရမွာပါ၊ ဗိသုကာအေၾကာင္း ေရးသားထားတဲ့ စာအုပ္ေတြလည္းရွိပါတယ္။
ဗိသုကာတစ္ဦး ဘယ္လိုေတြးသလဲဆိုတာ သိနားလည္ရင္လည္း အေဆာက္အအံုအေၾကာင္းေတြကို ပိုၿပီးနားလည္ႏိုင္ေစမယ္၊ အေဆာက္အအံုအေၾကာင္းကို မ်ားမ်ားဖတ္ရင္ ဗိသုကာစကားလံုးေတြကို ရင္းႏွီးလာလိမ့္မယ္၊ အေဆာက္အအံု ေျမေနရာအေနအထား၊ အကာအရံ၊ အဖြင့္၊ အခ်ိဳးအစား၊ အရြယ္အစား၊ ဖဲြ႕စည္းထားမူ၊ ပံုေဖာ္ထားမူ၊ အႏုအၾကမ္း၊ အလင္းေရာင္ေပးထားမူ၊ အေရာင္ခ်ယ္မူ၊ ဘက္ညီမွ်မူ၊ ေခါက္ခ်ိဳးညီတာ မညီတာ၊ ပံုသ႑ာန္၊ နရီ၊ ထုထည္၊ ထုသြင္ ၿပီးေတာ့ ေနရာ စသည္စသည္ျဖင့္ပါပဲ။ အဲဒါေတြအားလံုးကေတာ့ အေဆာက္အအံုေတြရ႕ဲ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႕ဆိုင္တဲ့ စကားလံုးေတြေပါ့။
အဲဒီစကားလံုးေတြေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ကေတာ့ အေဆာက္အအံုေတြဟာ ခိုလွဳံရာသက္သက္ထက္ကို ပိုပါတယ္လို႕ ဆံုးျဖတ္လိုက္တဲ့ အခ်ိန္ကတည္းကပါပဲ။ တျခား ဒီထက္ပိုတဲ့ ဒီဇိုင္းခံယူခ်က္ေတြ ရွိပါေသးတယ္။ သေကၤတဆိုင္ရာ ေဖာ္ျပခ်က္၊ အခ်ိန္အကန္႕အသတ္မဲ့ အရည္အေသြး၊ လူနဲ႕ အခ်ိဳးအစား၊ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႕ သဟဇာတရွိမူ ၿပီးေတာ့ လူမူေရးနဲ႕ ဆက္စပ္ခ်က္ေတြ၊ အဲဒါေတြ အားလံုးကို ထပ္ၿပီးနားလည္တယ္ဆိုရင္ အေဆာက္အအံုေတြရ႕ဲ တကယ့္အႏွစ္သာရျဖစ္တဲ့ ေနရာအခင္းအက်င္းနဲ႕ ထုသြင္ (Space & Form) ဆိုတာရ႕ဲတန္ဖိုးကို ပိုၿပီးနားလည္ အသိအမွတ္ျပဳႏိုင္ပါမယ္။
လူေတြဟာ ဗိသုကာပညာဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ကို သိပ္ၿပီးရွင္းရွင္းလင္းလင္းမသိခဲ့ၾကဘူး။ တစ္ေယာက္ကေတာ့ ဗိသုကာပညာကို သီးသန္႕တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အေဆာက္အအံုလက္ရာလို႕ေတြးမယ္၊ တစ္ျခားတစ္ေယာက္ကေတာ့ သာမာန္ထက္ပိုၿပီး မြမ္းမံ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ လက္ရာလို႕သိမယ္၊ ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ ဗိသုကာပညာဆိုတာ အေဆာက္အအံုရ႕ဲ ၀ိညဥ္လို႕ေျပာမယ္၊ ေနာက္အျခားတစ္ေယာက္ကေတာ့ ေခတ္ေဟာင္းေခတ္သစ္ တမ်ိဳးမ်ိဳးသိေအာင္ တန္ဆာဆင္ထားတဲ့ စတိုင္လ္လို႕ေျပာမယ္။
အဓိပၸါယ္ေတြကို စိတ္မ၀င္စားပါဘူး ဆိုတာပဲထားပါဦး၊ အေဆာက္အအံုေတြနဲ႕ေတာ့ လြတ္ကင္းလို႕ ဘယ္ရႏိုင္မွာလဲ၊ ေန႕တိုင္းလိုလို တမ်ိဳးမဟုတ္ တမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ အေဆာက္အအံုထဲကိုေတာ့ သင္ေရာက္ေနမွာပဲေလ၊ သင္သတိထားမိသည္ျဖစ္ေစ၊ မထားမိသည္ျဖစ္ေစ အေဆာက္အအံုေတြကေတာ့ သင့္ကိုတခုခုေတာ့ လႊမ္းမူိးမူရွိေနမွာပဲ။
ကန္႕သတ္သိုသိပ္စြာ ဖဲြ႕စည္းထားတဲ့ အဆာက္အအံုေတြထဲမွာဆိုရင္ သင့္ကို ဖိအားတခုခုေတာ့ ေပးေနလိမ့္မယ္၊ အလြန္ကိုပဲ ပူေစ၊ေအးေစ၊ ဆူညံေစ၊ မ်က္စိကိ်န္းေစတာေတြ ျဖစ္ေစမွာပဲ၊ တခါတရံမွာဆို ေျပာမျပတတ္တဲ့ ခံစားမူတခုခုေတာ့ ျဖစ္ေနေစလိမ့္မယ္၊ ဒါမွ မဟုတ္ရင္လည္း ၀မ္းနည္း တဲ့ခံစားမူရင္လည္း ျဖစ္ရင္ျဖစ္ေနမွာပဲ။ အဲဒီဖိအားေတြကေတာ့ အမွန္တကယ္ပဲ ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။ အလြန္ဆိုးရြားတဲ့ ေက်ာင္းခန္းထဲမွာ စာသင္ယူေနသူ၊ ဒါမွမဟုတ္ အလြန္ ညံ့ဖ်င္းစြာ ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ ရုံးခန္းထဲမွာ အလုပ္လုပ္ေနရသူအဖို႕ ေျခာက္နာရီ၊ ရွစ္နာရီၾကာလာတဲ့အခါ စိတ္ေတြဟာ ဆတ္လာတတ္တယ္လို႕ ဆိုတယ္၊
သို႕ေသာ္ျငားလည္း ေကာင္းမြန္တဲ့ အေဆာက္အအံု၊ ေသခ်ာစြာ ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ အေဆာက္အအံုေတြမွာ ဆိုရင္ေတာ့ လူေတြရ႕ဲ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လုိအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးလိမ့္မယ္၊ စာသင္သားေတြကို ကူညီသင္ေပးႏိုင္တယ္၊ အလုပ္လုပ္သူေတြကို ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးမယ္၊ ဖ်ားနာသူေတြကို အျမန္ေကာင္းလာေအာင္ ကူညီေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္၊ ေစ်း၀ယ္တဲ့သူေတြကို ၀ယ္ခ်င္စရာျဖစ္ေအာင္လည္း လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။
ဒါေၾကာင့္မို႕ အေဆာက္အအံုေတြဟာ အေရးၾကီးတယ္၊ သူတို႕ေတြကို ေသခ်ာေအာင္ ဒီဇိုင္းမလုပ္ရင္ ကူညီရာမေရာက္ပဲ အခက္ေတြ႕ေစႏိုင္တာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အေဆာက္အအံုေတြဟာ လူေတြကို အဆင္ေျပေစမယ့္အရာေတြပဲ ျဖစ္ရမွာ မဟုတ္ပါလား။

Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

ဗိသုကာပညာဆိုတာ လူေတြကို ကူညီၿပီး အဆင္ေျပေစတဲ့ အေဆာက္အအံုေတြကို ဖန္တီးၿပီး ဒီဇိုင္းလုပ္ေပးတဲ့ ပညာပါပဲ။
ေကာင္းမြန္တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြဟာ အသံုးျပဳသူေတြရ႕ဲ လုိအပ္ခ်က္နဲ႕ လိုက္ေလ်ာညီေထြမူ ျဖစ္ေနေစမွာပါပဲ။ အေဆာက္အအံုေတြကို အႏုပညာလက္ရာေတြပဲလို႕ေျပာၾကတယ္၊ အဲဒါဟာ သိပ္မဟုတ္လွဘူး၊ အေဆာက္အအံုတစ္လံုးဆိုတာ ဒီဇိုင္းျပဳလုပ္သူရ႕ဲ ကိုယ္ပိုင္သီးသန္႕ေဖာ္ျပခ်က္ထက္ အမ်ားၾကီးကို ပိုပါေသးတယ္။ အႏုပညာဖန္တီးခ်က္လည္း မဟုတ္ပါဘူ၊ ဂီတတပုဒ္လို နားဆင္ခံစားဖို႕ဆိုတာ သာေတာင္မဟုတ္ေသးတယ္။ သို႕ေသာ္ျငားလည္း ေကာင္းမြန္ေသာ အေဆာက္အအံုတလံုးရ႕ဲ ဒီဇိုင္းဟာ အႏုပညာေျမာက္တဲ့ အရည္အေသြးရွိၿပီး ထူးျခားေကာင္းမြန္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ စိတ္ကူးစိတ္သန္း ေကာင္းေကာင္းနဲ႕ ဖန္တီးတဲ့လက္ရာ ျဖစ္ရပါမယ္။
ဗိသုကာပညာဟာ အကန္႕အသတ္မရွိပါဘူး၊ ၿမိဳ႕ျပတခြင္လံုးရ႕ဲ ဒီဇုိင္းကေန အေဆာက္အအံုတစ္လံုးရ႕ဲ အေသးစိပ္ဒီဇိုင္းအထိ ေလ့လာကၽြမ္း၀င္ၿပီးရင္ ဗိသုကာလက္ရာေတြကို အသိအမွတ္ျပဳနားလည္တန္ဖိုးထားလို႕ရပါၿပီ၊ ဗိသုကာပညာအေပၚ အသိအမွတ္ျပဳနားလည္ တန္ဖိုးထားတတ္ဖို႕ သိပ္မမ်ားျပားတဲ့ အေျခခံအခ်က္ေတြ သိရပါမယ္၊ အေဆာက္အအံုေတြကို သင့္မ်က္လံုးေတြနဲ႕ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္တယ္၊ သင့္ရ႕ဲစိတ္အာရုံနဲ႕ နားလည္ခံစားႏုိင္တယ္။
အေဆာက္အအံု တစ္လံုးထဲကို သင္ေရာက္သြားရင္ သင္ဟာ ထုသြင္ပံုသ႑ာန္ တခုခုက ၀န္းရံထားျခင္းခံလိုက္ရၿပီ၊ အဲဒီပံုသ႑ာန္ဆိုတာ ၾကမ္းခင္းေတြ၊ နံရံေတြ၊ မ်က္ႏွာက်က္ေတြေပါ့၊ အဲဒါေတြနဲ႕ ၀န္းရံထားၿပီး သင္ေရာက္ရွိေနတဲ့ ေနရာကို ေနရာလို႕ဆိုၾကပါစို႕၊ အေဆာက္အအံုအတြင္းကို အတြင္းေနရာ (interior space)၊ အေဆာက္အအံုအျပင္ဘက္ကို အျပင္ေနရာ (exterior space) လို႕ သိထားၾကပါစို႕။ အတြင္းေနရာကို ေတြ႕ၾကံဳရတာ အျပင္ေနရာေတြကို ေတြ႕ၾကံဳရတာနဲ႕ ကြာျခားမူေတြ ရွိလွပါတယ္၊
ဥပမာဆိုရင္ အတြင္းေနရာထဲမွာ ၾကမ္းခင္းေတြ၊ နံရံေတြ၊ မ်က္ႏွာက်က္ေတြနဲ႕ ၀န္းရံထားတာမို႕ ေသတၱာတခုထဲေရာက္ေနသလို ျဖစ္မယ္၊ ၿပီးေတာ့ အတြင္းထဲမွာ ဆိုတဲ့ခံစားမူမ်ိဳးရမယ္၊ သင့္ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ျဖစ္ေနေစသလား ပိတ္ေလွာင္ထားေနမလားဆိုတာေတြေပါ့။ အတြင္းေနရာထဲမွာေနရတဲ့ သင္ဟာ သက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္ေနသလား၊ က်ဥ္းက်ပ္မူျဖစ္ေနသလား၊ ေၾကာင့္ၾကမူျဖစ္ေနသလား၊ တက္ၾကြမူျဖစ္ေနသလား၊ သင္ဆန္းစစ္ၾကည့္ၿပီးသိႏိုင္ပါတယ္။
အခန္းတစ္ခန္းဟာ ေနရာတစ္ခုလို႕ဆိုလို႕ရပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ေနရာတစ္ခုဟာ အခန္းတစ္ခန္းလိုေတာ့ ျဖစ္ေနဖို႕မလိုပါဘူး။ အခန္း တစ္ခန္းတည္းမွာပဲ ေနရာေတြအမ်ားၾကီး ခြဲထားႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ခုနဲ႕တစ္ခုခ်ိတ္ ဆက္ထားႏိုင္သလို တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ခြဲလို႕မရႏိုင္တဲ့ ေနရာ ေတြလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဗိသုကာေတြရဲ႕ ပညာအစြမ္းေတြနဲ႕ လိုသလိုဖန္တီးရမယ့္ အခန္းက႑ပါဝင္လာၿပီ။
ေနရာ (space) ကို ထပ္ၿပီးခြဲျခားရရင္ တည္ျငိမ္ေနတဲ့ေနရာ (static space) နဲ႕ လႈပ္႐ွားေနတဲ့ေနရာ (dynamic space) ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳး ႐ွိပါတယ္။ တည္ျငိမ္တဲ့ေနရာကေတာ့ ကန္႕သတ္ထားတဲ့ေနရာေပါ့။ အဖြင့္မ႐ွိရင္ အေ႐ြ႕အလ်ားမ႐ွိေတာ့ဘူး။ ညအခါမွာ သင့္အိပ္ခန္းတံခါးေတြ၊ ျပတင္းေတြပိတ္လိုက္တဲ့ အျပင္ လိုက္ကာေတြပါခ်လိုက္ရင္ တည္ျငိမ္ေနတဲ့ ေနရာတစ္ခုအျဖစ္ သင္ဖန္တီးမိသြားၿပီ။ လႈပ္႐ွား ေနတဲ့ ေနရာ ဆိုတာကေတာ့ သင့္ရဲ႕အိပ္ခန္း ခန္းဆီးေလးကို ဆြဲၿပီး မွတင္လိုက္တာနဲ႕တင္ ျပတင္းမွန္ကေန မနက္ခင္း ေနေလး ဝင္လာေစတာနဲ႕တင္ စီးေမ်ာ ေ႐ြ႕လ်ားဝင္လာတဲ့ ေနရာေလးတစ္ခု ျဖစ္သြားၿပီ။
အဖြင့္မ႐ွိရင္ အေ႐ြ႕အလ်ားမ႐ွိေတာ့ဘူး။ ညအခါမွာ သင့္အိပ္ခန္းတံခါးေတြ၊ ျပတင္းေတြပိတ္လိုက္တဲ့ အျပင္ လိုက္ကာေတြပါခ်လိုက္ရင္ တည္ျငိမ္ေနတဲ့ ေနရာတစ္ခုအျဖစ္ သင္ဖန္တီးမိသြားၿပီ။ လႈပ္႐ွားေနတဲ့ေနရာဆိုတာကေတာ့ သင့္ရဲ႕အိပ္ခန္း ခန္းဆီးေလးကို ဆြဲၿပီး မွတင္လိုက္တာနဲ႕တင္ ျပတင္းမွန္ကေန မနက္ခင္းေနေလးဝင္လာေစတာနဲ႕တင္ စီးေမ်ာေ႐ြ႕လ်ားဝင္လာတဲ့ ေနရာေလးတစ္ခု ျဖစ္သြားၿပီ။
အတြင္းနဲ႕အျပင္၊ အျပင္နဲ႕အတြင္း တစ္ခုနဲ႕တစ္ခု ဆက္စပ္မႈ႐ွိတဲ့ ေနရာေလးတစ္ခုျဖစ္သြားျပီ။ ဗိသုကာပညာဆိုတာဟာ အဲဒီလို ေနရာနဲ႕ထုသြင္ ပံုသ႑ာန္ကို ဆက္စပ္ဖန္တီးေပးတဲ့ ပညာရပ္ပါပဲ။ ဗိသုကာေတြဟာ အဲဒီႏွစ္ခုကို ပံုေဖာ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ဗိသုကာလက္ရာေတြကို ပံုေပၚလာေစတယ္ေလ။ အေဆာက္အအံုေတြမွာဆိုရင္လည္း အဲဒီလိုပဲ အတြင္းခန္း၊အျပင္ခန္း၊ အတြင္းနဲ႕အျပင္၊ အျပင္နဲ႕အတြင္း ဆက္စပ္ေနတဲ့ေနရာေတြကို အမ်ားၾကီးေတြ႕ၾကံဳခံစားမႈ ေပးႏိုင္ပါတယ္။
ေနာက္ထပ္ ေနရာေတြ ရဲ႕သက္ေရာက္မႈေတြကို ေပးႏိုင္တာေတြကေတာ့ အဲဒီေနရာရဲ႕ အက်ဥ္းအက်ယ္၊ အနိမ့္အျမင့္ေတြပါပဲ။ သင့္ရဲ႕ကိုယ္ပိုင္အိမ္၊ ကိုယ္ပိုင္တိုက္ခန္းေလးထဲကိုပဲ ေလွ်ာက္ဝင္ၾကည့္ၿပီးေနရာတစ္ခုတိုင္းဆီကေပးတဲ့ သက္ေရာက္မႈေတြကို ရယူၾကည့္ပါ၊ အ႐ြယ္အစားနဲ႕ ပံုသ႑ာန္ကြဲျပားေနတဲ့ ထုသြင္ကိုသတိထားမိမွာပါ။ တံခါးေလးကိုဖြင့္ၾကည့္လိုက္ရင္း ထုသြင္ေျပာင္းလဲသြားတာကို ခံစား ၾကည့္လိုက္ပါ။ ထုသြင္ေတြ တစ္ခုနဲ႕တစ္ခုဘယ္ပံုဘယ္နည္း ဆက္စပ္သြားတယ္ဆိုတာကို လည္းအာ႐ံုထဲမွာအလိုလို သိျမင္ႏိုင္ပါတယ္။
ဗိသုကာပညာတတ္ကြ်မ္းတဲ့ ဗိသုကာေတြဟာ ေနရာတခုတိုင္းကို ဖန္တီးတိုင္း ေနရာနဲ႕ထုသြင္ေတြကို အလိုလို ဆက္စပ္ဒီဇိုင္းလုပ္ၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမင့္မားက်ယ္ျပန္႕တဲ့ ခန္းမက်ယ္ေတြကို ေရာက္ဖို႕ဆိုရင္ မ်က္ႏွာက်က္ နိမ့္နိမ့္ေနရာေတြကို အရင္ျဖတ္သြားေစတဲ့ ဒီဇိုင္းေတြကို ျပဳလုပ္ၾကတယ္။ လူအမ်ားစုဟာအဲဒီလို ေနရာဆက္စပ္မႈကို ႏွစ္သက္လက္ခံၾကတယ္။
အေဆာက္အဦးရဲ႕ ေနရာတစ္ခုကိုဝန္းရံထားတဲ့ ပံုသ႑ာန္ေတြအမ်ိဳးမ်ိဳး ႐ွိႏိုင္ပါတယ္။ အေျခခံအားျဖင့္ေတာ့ လိုသလိုပံုသြင္းထားတဲ့ ပလပ္စတစ္ ဥပမာ ဗိသုကာဖရန္႕လြိဳက္ရိုက္ရဲ႕ ဂူဂင္ဟိုင္းျပတိုက္နဲ႕ လီေကာ္ဗူးေဆးရဲ႕ ရုန္းခ်က္ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္း၊ ေနာက္ထပ္လြိဳက္ရဲ႕ တယ္လီ အက္ဆန္ဝက္စ္ လို ဒီဇိုင္းစတူဒီယို အေဆာက္အအံုရဲ႕ တိုင္ေတြတန္းေတြကို အသားေပးထားတဲ့ ၾကမ္းခင္း၊နံရံ၊ မ်က္ႏွာၾကက္ အမိုးျပားၾကီး ေတြနဲ႕ ဒီဇိုင္းျပဳလုပ္ထားတဲ့ ပလိန္နား ဥပမာ မီးစ္ဗင္ဒါရိုးရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ ဘာစီလိုနားျပခန္း ဆိုၿပီး သံုးမ်ိဳးခြဲႏိုင္ပါတယ္။ သံုးမ်ိဳးစလံုး ေရာယွက္ေနတဲ့ အေဆာက္အအံုေတြကိုလည္း အမ်ားအျပားေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ကြ်မ္းက်င္တဲ့ ဗိသုကာေတြကေတာ့ သံုးမ်ိဳးစလံုးစီနဲ႕ ထင္႐ွားတဲ့ ဗိသုကာလက္ရာ အေဆာက္အအံုေတြကို ဖန္တီးလာခဲ့ၾကတာပါပဲ။


Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

ႏွစ္ဆယ္ရာစုရဲ႕ ဗိသုကာဖခင္ၾကီးေတြျဖစ္တဲ့ ဖရန္႕လြိဳက္႐ိုက္နဲ႕ မီးစ္ဗင္ဒါ႐ိုးတို႕ဟာ ထင္႐ွားေက်ာ္ၾကားတဲ့ အေဆာက္အအံုေပါင္းမ်ားစြာ ဖန္တီး ဒီဇိုင္းလုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဗိသုကာ အီ႐ိုးဆာရီနမ္ကေတာ့ မ်ဥ္းေကြးအစိပ္အပိုင္းေတြနဲ႕ ႐ိုး႐ွင္းခိုင္မာတဲ့ လက္ရာတစ္ခုကို ပံုေဖာ္ခဲ့တယ္။
ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္ရင္ ဗိသုကာပညာလက္ရာတစ္ခုကို နားလည္တန္ဖိုးထားတတ္ဖို႕ မွတ္သားစရာ သင့္ရဲ႕ လက္ငါးေခ်ာင္း နဲ႕ေရတြက္ၾကည့္ရင္ရပါၿပီ။ ဗိသုကာလက္ရာတခုမွာ ေနရာနဲ႕ထုသြင္ဆိုတဲ့နွစ္ခု႐ွိတယ္။ ေနရာမွာ တည္ျငိမ္တဲ့ေနရာ (static space)၊ လႈပ္႐ွားေနတဲ့ေနရာ (dynamic space) ႏွစ္ခု၊ ထုသြင္ တစ္နည္း ပံုသ႑ာန္ (Form) မွာ ပလပ္စတစ္ (Platic)၊ စကင္လင္တန္ (Skeleton)နဲ႕ ပလိန္နာ (Planer)ဆိုတဲ့ သံုးမ်ိဳး ႐ွိတယ္။ ဒါပါပဲ။
အကာအရံ
ဗိသုကာေတြနဲ႕ အင္ဂ်င္နီယာေတြက အေဆာက္အအံုေတြရဲ႕ နံရံေတြ၊ အမိုးေတြနဲ႕ ၾကမ္းခင္းေတြကို အကာအရံ (Envelope)ေတြလို႕ေခၚညႊန္းၾကတယ္။ ဗိသုကာလက္ရာေတြကို သိျမင္နားလည္ဖို႕ အဲဒီအကာအရံေတြရဲ႕ သေဘာသဘာဝေတြကို ထပ္ၿပီးသိရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းပါတယ္။
ေကာင္းမြန္ေသာ ဗိသုကာလက္ရာေတြကို သိျမင္ခံစားနားလည္ဖို႕ နံရံေတြကိုစူးစမ္းၾကည့္ရေအာင္။
နံရံတခုဟာ လူအမ်ားျမင္ကြင္းကေန အကာျဖစ္ေစတယ္။ အခန္းဆီးတခုနဲ႕လည္း သီးျခားျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးႏိုင္တာပါပဲ။ ခိုင္မာတဲ့ နံရံကေတာ့ ပိုၿပီးေပးႏိုင္တာေပါ့။ သီးျခားျဖစ္မႈဘယ္ေလာက္လိုအပ္သလဲ ဘယ္ေလာက္ေပးႏိုင္သလဲ ဆိုတာ အတြင္းနံရံလား၊ အျပင္နံရံလား၊ နံရံေတြကို ဘယ္ေနရာမွာ ဘယ္လိုသံုးတာလဲ စတာေတြေပၚမူတည္ပါေသးတယ္။ မတူညီတဲ့လိုအပ္ခ်က္ေတြမွာ အသံုးျပဳဖို႕ နံရံအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေယဘူယ်အားျဖင့္ေတာ့ ႏွစ္ခုခြဲျခားထားတာကေတာ့ အတြင္းနံရံ နဲ႕ အျပင္နံရံ ေတြပါ။
အတြင္းနံရံေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ေပါ့ပါးတယ္၊ ဒီဇိုင္းေဝါဟာရအရ ဆိုရင္ေတာ့ အတြင္းနရံေတြဟာ ေနရာ (space) ကိုပိုင္းျခားေပးတဲ့ အရာေတြေပါ့။ အတြင္းနံရံေတြဟာ အမိုးေတြ၊ ၾကမ္းခင္းေတြနဲ႕ ခ်ိတ္ဆက္စရာမလိုအပ္လွဘူး။
ဒါေၾကာင့္မို႕ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးစဥ္းစားလို႕ရတယ္။ သူတို႕ကိုယ္တိုင္ သူတို႕ေထာက္မထားႏိုင္ရင္ရၿပီေလ။ အခ်ိဳ႕ေသာ နံရံေတြကေတာ့ ပိုၿပီး ထူထဲေတာင့္တင္းဖို႕ လိုအပ္တတ္တယ္၊ ဥပမာ ေျမေအာက္သိုေလွာင္ခန္း၊ အဖိုးတန္ပစၥည္းထားသိုခန္းေတြ ဆိုရင္ေတာ့ လိုအပ္ပါတယ္။
အတြင္းနံရံေတြဟာ အတြင္းေနရာေတြကို သီးျခားျဖစ္ေအာင္ ပိုင္းျခားေပးႏိုင္ဖို႕ပါပဲ။ ျမင္ကြင္းကေန၊ ဆူညံသံေတြကေန ဒါမွမဟုတ္ ႏွစ္ခုလံုးကေန ကာဆီးထားေပးႏိုင္ဖို႕ပဲ။ အသံတစ္ခုတည္းကို ကာဆီးထားခ်င္ရင္ မွန္နံရံေတြကို သံုးႏိုင္တယ္။ လက္မဝက္အထူ မွန္ခ်ပ္ေတြဟာ အသံေတြကို ပိုၿပီးကာေပးတယ္။ နံရံေတြကို အကာအတားအျပင္ အသံုးက်ေအာင္လည္း ဒီဇိုင္းလုပ္လို႕ရတယ္။ နံရံတျဖစ္လည္း ပစၥည္းထားသိုလို႕ရေအာင္လုပ္ႏိုင္တယ္။
အျပင္နံရံ
အျပင္နံရံေတြကိုေတာ့ အမိုးကိုထမ္းဖို႕၊ အေဆာက္အအံုတခုလံုးရဲ႕ ဝန္ကိုထမ္းဖို႕သံုးခဲ့ၾကတယ္။ အခုေခတ္မွာက်ေတာ့ ဝန္ကို မျဖစ္မေန ထမ္းဖို႕ရယ္လို႕ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အျပင္နံရံရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္က ႏွစ္မ်ိဳး အသံုးက်တယ္။ အတြင္း မ်က္ႏွာျပင္က်ေတာ့ အတြင္းေနရာနဲ႕ ဆက္ႏြယ္သြားၿပီးေတာ့ အျပင္မ်က္ႏွာျပင္က ျပင္ပကအရာေတြ အတြက္အကာ၊ အထူးသျဖင့္ စက္႐ံုေတြ၊ ေလယာဥ္ကြင္း၊ အားကစားကြင္း၊ ပန္းျခံေတြနဲ႕နီးတဲ့ အေဆာက္အအံုအတြက္ဆိုရင္ ျပင္ပနံရံေတြဟာ အသံေတြကို တားႏိုင္ဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။
အတြင္းနံရံ၊ အျပင္နံရံ အျပင္ ေနာက္ထပ္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ အျပင္ဘက္မွာသံုးတဲ့ နံရံအလြတ္ေတြပါ။ ေနကာ၊ေလကာအျဖစ္ ဒီဇိုင္းျပဳလုပ္ႏိုင္တယ္။ ေနကာေလကာအျပင္ အသံုးဝင္ေအာင္လည္း ဒီဇိုင္းလုပ္လို႕ရတယ္။ ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းမွာဆိုရင္ ေလတားအျဖစ္သံုးထားတဲ့ နံရံအလြတ္ေတြမွာ ေက်ာင္းသားေတြထိုင္ဖို႕ ထိုင္ခံုနဲ႕ ေရာျပီးဒီဇိုင္းလုပ္ထားတယ္။
နံရံေတြဟာ အေဆာက္အအံုဒီဇိုင္းမွာအေရးပါလွတယ္။ ခံညားၿပီးစြဲေဆာင္မႈ႐ွိတဲ့ ျပင္ပကျမင္ကြင္းကိုရယူခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ မွန္နံရံကို အသံုးျပဳဖို႕သင့္ေလ်ာ္တယ္။ မွန္နံရံဟာ အခန္းတစ္ခန္းကို က်ယ္လာသေယာင္ျဖစ္ေစသလို၊ အတြင္းအျပင္ နယ္နမိတ္အျဖစ္ သိသိသာသာၾကီး စည္းျခားမေနဘူး။ ျပင္ပကလူေတြကို အတြင္းကိုျမင္ေစခ်င္တဲ့ ေမာ္ေတာ္ကား အေရာင္းျပခန္းလို အေဆာက္အအံုေတြအတြက္လည္း သင့္ေတာ္တဲ့နံရံမ်ိဳးပဲ။ အလင္းေရာင္ကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း ရေစတယ္ေလ။
ျပင္ပနံရံေတြဟာ အုတ္နံရံ၊ ကြန္ကရစ္နံရံ၊ ေက်ာက္တံုးနံရံ၊ မွန္နံရံ၊ စတီးလ္နံရံ စတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အသံုးျပဳတဲ့ ပစၥည္းအမ်ိဳးအစားအလိုက္ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ေနထိုင္အသံုးျပဳရတဲ့ ခံစားမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ျဖစ္ေစတယ္။ နံရံအမ်ိဳးမ်ိဳးဟာ သင့္ကို ဘယ္လိျဖစ္ေစသလဲ၊ မာေက်ာေစသလား၊ ေပ်ာ့ေျပာင္းေစသလား၊ ေႏြးေထြးေစသလား၊ ေအးေစသလား၊ ေခတ္မွီရဲ႕လား၊စတာေတြေပါ့။
ေခါင္မိုး
အကာအရံေတြမွာ အေရးၾကီးဆံုး အစိပ္အပိုင္းကေတာ့ ေခါင္မိုးပါပဲ၊ မိုးဒဏ္၊ေနေရာင္ဒဏ္ကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ဆံုးအရာမို႕ပါပဲ။ ေခါင္မိုးေတြဟာ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ အျမင္ပသာဒအတြက္ ေတာ္ေတာ္ပဲ အေရးပါခဲ့တယ္။ အလယ္ေခတ္က ဘုရားေက်ာင္းေခါင္မိုးေတြဟာ ျမိဳ႕ရဲ႕ပံုရိပ္ေကာက္ေၾကာင္းမွာ အထင္အရွားျဖစ္ခဲ့တယ္။ တစ္ဝက္ေစာက္ေခါင္မိုးေတြကေတာ့ ဆယ့္ခုႏွစ္ရာစု ျပင္သစ္အေဆာက္အအံု ေတြရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ လကၡဏာတစ္ရပ္။ ဂ်ပန္ေတြရဲ႕ အုပ္ႂကြပ္အမိုးျပားေတြကေတာ့ ေဂ်ာ္ဂ်ီယမ္ အေဆာက္အအံုေတြရဲ႕ သင္ပုန္းေက်ာက္အမိုးေတြလို၊ စပိန္နဲ႕မက္ကၠဆီကိုက အုတ္ေက်ာက္ျပားအမိုးေတြလိုပဲ အနီးအနား ဝန္းက်င္တစ္ခုလံုးနဲ႕ ဆီေလ်ာ္မႈရွိေစလွတယ္။ ယေန႕ေခတ္အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာအေဆာက္အအံုေတြမွာ ေရႊေရာင္လိပ္ခံုးအမိုးေတြဟာ အေဆာက္အအံု ေကာက္ေၾကာင္းေတြမွာ ေတာက္ပ ထင္ေပၚေနေစတယ္။
အခုေခတ္မွာေတာ့ အေဆာက္အအံုဒီဇိုင္းေတြလုပ္တဲ့အခါမွာ ေခါင္မိုးေတြဟာ ဦးစားေပးစဥ္းစားစရာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဗိသုကာေတြျဖစ္တဲ့ မီးစ္ဗင္ဒါ႐ိုး၊ လီေကာ္ဗူးေဆး၊ ေဝၚလတာဂ႐ိုးပီးယပ္စ္ နဲ႕ မာဆယ္ဗ႐ႈးဝါးတို႕ဆိုရင္ ဒီဇိုင္းလုပ္တဲ့ အေဆာက္အဦးေတြမွာ ေခါင္မိုးရယ္လို႕ထင္ေပၚေတာ့တာမဟုတ္ဘူး။ သူတို႕က အခိုင္အမာပဲေျပာၾကတယ္၊ အေဆာက္အအံုေတြမွာ ဦးထုပ္မလိုပါဘူး။ ထုသြင္တစ္ခုလံုးမွာ အမိုးရယ္လို႕မပါပဲ နံရံေတြနဲ႕ပဲ အျမင္ပသာဒကို ထိန္းလို႕ရပါတယ္တဲ့။
အမိုးေတြဆိုတာ ထီးလိုပါပဲ၊ အျပင္နံရံေတြကို အကာအကြယ္ေပးပါတယ္။ နံရံေတြလိုပဲ အမိုးမွာလည္း အကာအရံထဲကိုအလင္းေရာင္ေပးဖို႕ အဖြင့္ (opening) ေတြလိုအပ္တတ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့အမိုးဆိုတာ ပူျပင္းစြာက်ေရာက္တတ္တဲ့ ေနေရာင္အပူဒဏ္ကို ျပန္ထြက္သြားေစႏိုင္တဲ့ အကာျဖစ္ရမယ္ေလ။
ျမိဳ႕လည္ေခါင္မွာတည္ေဆာက္တဲ့ ပိုၿပီးနိမ့္တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြရဲ႕ ေခါင္မိုးေတြဟာ ပိုၿပီးျမင့္တဲ့ အေဆာက္အအံုကေနၾကည့္ရင္ အျမင္ပသာဒ လွပဖို႕လိုအပ္တတ္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အေပၚဆံုးေခါင္မိုးေတြမွာ ဓတ္ေလွကားအိမ္၊ ဓာတ္ေငြ႕ထုတ္ပိုက္၊ ေရပိုက္၊ေလေအးေပးစက္ေတြ၊ ပါရပက္ (parapet) နံရံေတြကိုထိန္းထားတဲ့ေဘာင္ေတြနဲ႕ ႐ႈပ္ယွက္ခတ္ေနတတ္လို႕ပါပဲ။ အဲဒီလို စက္မႈပိုင္းဆိုင္ရာေတြဟာ လိုအပ္ေနမွာပဲမို႕ လွပသြားေအာင္ဒီဇိုင္းလုပ္ရမွာက ဗိသုကာေတြရဲ႕ တာဝန္ပဲေလ။
ၾကမ္းခင္း
လမ္းေလွ်ာက္သြားေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ သင္သတိျပဳမိတာထက္ပိုၿပီး ေအာက္ကိုငံု႕ၾကည့္မိတတ္တယ္။ လူေတြဟာ ေလွ်ာက္လွမ္း ေနတဲ့ ေအာက္က ျပင္ညီကို ေဘးကနံရံေတြထက္ပိုၿပီးသတိထားမိတတ္ၾကတယ္။ အေတြ႕အၾကံဳ႐ွိတဲ့ ဗိသုကာေတြဟာ အဲဒီအခ်က္ကိုသတိထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၾကမ္းခင္းေတြ ခင္းမယ့္ပစၥည္းရဲ႕ အေရာင္၊ အနုအၾကမ္း ဒီဇိုင္းေတြကို ေသခ်ာေ႐ြးခ်ယ္ၾကတယ္။ ဗိသုကာလြိဳက္ကေတာ့ ၾကမ္းခင္းအတြက္ ေဒသထြက္ ေက်ာက္တံုးခင္းတာကိုႏွစ္သက္တယ္။ မီးစ္ကေတာ့ မာဘယ္လ္ေက်ာက္ျပားနဲ႕ တာရာဇိုၾကမ္းခင္းကိုႏွစ္သက္တယ္။ သစ္သားကေတာ့ ဗိသုကာေတြအေတာ္မ်ားမ်ားပဲ ႏွစ္သက္ၾကတယ္။ အုတ္၊ မာဘယ္လ္၊ သစ္သားနဲ႕ ေကာ္ေဇာၾကမ္းျပင္ေတြေပၚမွာ ေလွ်ာက္လွမ္းရတာ ေျခဖ်ားကေန ဦးေဏွာက္အထိ မတူညီတဲ့ ထဴးျခားတဲ့ ခံစားမႈကိုရေစတယ္။ ေက်ာင္းဆရာ၊ဆရာမေတြ အေသအခ်ာေျပာေနတဲ့ အရာတခုကေတာ့ စာသင္ခန္းတခုမွာ ေကာ္ေဇာခင္းေပးတာဟာ ေက်ာင္းစည္းကမ္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကိုေတာင္ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္တယ္တဲ့။
ၾကမ္းခင္းေတြဟာ အလင္းေရာင္ရ႐ွိမႈကို အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း အလင္းစူးေစႏိုင္တယ္။ အနိမ့္အျမင့္မတူတဲ့ ၾကမ္းျပင္ေတြဟာ အျမင္မွာတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေစတယ္။ အနိမ့္အျမင့္မတူတဲ့ ေျမအေနအထားေတြမွာ အဆင့္လိုက္ ၾကမ္းခင္းခင္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေဆာက္အအံုအတြက္ ကုန္က်စရိတ္လည္း သက္သာေစပါတယ္။ ျပီးေတာ့ လူအေတာ္ မ်ားမ်ားဟာ အထပ္ခြဲ ေတြမွာ ေနထိုင္ရတာကိုလည္း ႏွစ္သက္တတ္ၾကတယ္။ အထပ္ခြဲအိမ္၊ အထပ္ခြဲ စားေသာက္ဆိုင္နဲ႕ အထပ္ခြဲ စာသင္ခန္းေတြေတာင္ ဆြဲေဆာင္မႈ႐ွိေစတယ္။ ကြန္တိုအနိမ့္အျမင့္ေပၚမွာ တည္ေဆာက္တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြဟာ လူအမ်ားစု နွစ္သက္တတ္ၾကတာမဟုတ္ပါလား။
အဲဒီလို အေဆာက္အအံုေတြထဲကို ေျခလွမ္း လွမ္းဝင္လိုက္တဲ့အခိုက္ သင့္စိတ္ရဲ႕တံု႕ျပန္မႈကို သတိထားမိတတ္ၾကပါသလား၊ ၾကမ္းျပင္ကို ပထမဦးဆံုးၾကည့္မိတာ သတိထားမိရဲ႕လား၊ အဲဒီၾကမ္းျပင္ေပၚမွာ ေလွ်ာက္ရတာ ဘယ္လိုေနလဲ၊ အထပ္ခြဲေတြက ေပးတဲ့ အာ႐ံုခံစားမႈကို သင္ႏွစ္သက္ရဲ႕လား။
အေဆာက္အအံုျပင္ပကၾကမ္းျပင္ေတြ ဥပမာ ကြပ္ျပစ၊္ ကျပင္၊ ကြက္လပ္အလြတ္ နဲ႕ ေလွ်ာက္လွမ္း ေတြဟာလည္း ဗိသုကာပညာအေပၚမွာ နားလည္ခံစားတတ္ဖို႕ ပံ့ပိုးေပးတဲ့အရာေတြပါပဲ။ ဗိသုကာ ရစ္ခ်တ္ႏြိဳက္တ်ာ ဟာ အေဆာက္အအံု အတြင္းနဲ႕အျပင္မွာ ၾကမ္းခင္းတဲ့ပစၥည္းကို တစ္မ်ိဳးတည္းသံုးတယ္၊ အတြင္းနဲ႕အျပင္မွာ အျမင္အရ ခြဲျခားမေပးခ်င္လို႕ရယ္၊ ၾကမ္းခင္းျပင္ညီကို ဆြဲဆန္႕တဲ့ ဒီဇိုင္းအိုင္ဒီယာရယ္ေၾကာင့္ပါပဲ။
ေနာက္ ဗိသုကာ အီ႐ိုးဆာရီနန္ကေတာ့ သူ႕ရဲ႕ တာမီနယ္ အေဆာက္အအံုတစ္ခုလံုးကို ပစၥည္း တစ္မ်ိဳးတည္းပဲ သံုးလိုက္တဲ့ အျပင္ အေဆာက္အအံုကိုလည္း ပံုသြင္းထားတဲ့ပံုစံ ျဖစ္ေနေလေတာ့ အဲဒီထဲကို ေရာက္ဖူးသူတိုင္းက ပန္းပု႐ုပ္တခုထဲကို ေလွ်ာက္သြားေနရသလိုပဲလို႕ ဆိုၾကတယ္။


Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

ျပတင္းေတြ (Windows)
အကာအရံေတြတိုင္းမွာ ျပတင္းေပါက္ေတြ႐ွိရမွာပါပဲ။ ျပတင္းေတြဟာ အေဆာက္အအံုေတြရဲ႕ မ်က္လံုးေတြပဲမို႕ ဖန္တီးမႈတခုေတာ့ ျဖစ္ရမယ္။ ဒီဇိုင္းေတြကို႐ိုး႐ိုးပဲ မစဥ္းစားလိုက္ပါနဲ႕။ ျပတင္းေတြရဲ႕ ဒီဇိုင္း၊ အခ်ိဳးအစားနဲ႕ အထားအသိုေတြကို ဖန္နီစေတး႐ွင္ (Fenestration) လို႕ ဗိသုကာပညာအရ ေခၚဆိုၾကပါတယ္။ ျပတင္းေတြကေပးတဲ့အရာ သံုးခု႐ွိတယ္၊
သဘာဝအလင္းေရာင္ကို ေပးတယ္၊ သဘာဝေလေတြကို ဝင္လာေစတယ္၊ ျပီးေတာ့ ျပင္ပက ျမင္ကြင္းေတြကို ရေစတယ္။ ပတၱာျပတင္း ေလွ်ာတံခါး အစြန္းထုတ္ျပတင္း ဝင္႐ိုးလည္ျပတင္း ကဲလား စတဲ့ျပတင္းေတြအားလံုးဟာ အဲဒီသံုးခုလံုးကိုရဖို႕ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ျပတင္း ဒီဇိုင္းေတြပဲ။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ျပတင္းေတြက်ေတာ့လည္း ေလဝင္ဖို႕သက္သက္ တစ္ခုပဲရဖို႕အတြက္ပဲ ေဖာက္ၾကတယ္။ ေလသာေပါက္ ေခါင္မိုးေပၚကျပတင္း နဲ႕ စက္႐ံုအေဆာက္အအံုနံရ ံျမင့္ျမင့္ေပၚက ျပတင္းေတြက်ေတာ့ ေကာင္းကင္ကေန အလင္းေရာင္ေပးဖို႕ေဖာက္ၾကတယ္။
တစ္ခ်ိဳ႕အေဆာက္အအံုေတြမွာ နံရံလား၊ ျပတင္းလားလို႕ေတာင္ ေခၚဖို႕ခက္တယ္။ နံရံေနရာမွာ ျပတင္းေတြအျဖစ္ မွန္အျပည့္ တပ္လိုက္ၾကတယ္ေလ။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ဗိသုကာမ်ားက်ေတာ့လည္း ကဗ်ာဆန္ဆန္ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ဂီတဆန္ဆန္ ျပတင္းေတြကို စည္းခ်က္ ေဖာ္ၿပီးေဖာက္ၾကေသးတယ္။ ၾကည့္လိုက္တာနဲ႕ အေဆာက္အအံုေတြဟာ စည္းခ်က္ေတြနဲ႕ ပိုၿပီးအသက္ဝင္ေနသလိုပါပဲ။
Structure
စတြက္ခ်ာ ဆိုတာ နံရံ၊ ၾကမ္းခင္းနဲ႕ အမိုးေတြကို ခိုင္ျမဲေအာင္ဘယ္လို ထိန္းခ်ဳပ္မလဲဆိုတဲ့ နည္းပညာပဲေလ။ အေဆာက္အအံုေတြကို ေတြ႕ၾကံဳသိျမင္ခံစားနားလည္တတ္ဖို႕ ေဆာက္လုပ္တဲ့နည္းစနစ္ေတြကို သင္ဘယ္ေလာက္ သိထားဖို႕လိုပါသလဲ။ အေဆာက္အအံုဒီဇိုင္း အဆင့္မွာ ပါဝင္ေနရတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရးအင္ဂ်င္နီယာ၊ စက္မႈအင္ဂ်င္နီယာ၊ လွ်ပ္စစ္အင္ဂ်င္နီယာ နဲ႕ ျမိဳ႕ျပအင္ဂ်င္နီယာေတြေလာက္ေတာ့ မ်ားမ်ားသိထားစရာမလိုဘူး ဆိုတာ အ႐ွင္းပါပဲ။
စတြက္ခ်ာေတြက ေနရာ (Space) ေတြရဲ႕ အက်ယ္အဝန္းေတြကိုသတ္မွတ္ေပးတယ္။ အီဂ်စ္လူမ်ိဳးေတြဟာ ရာမ ေက်ာက္တံုးေတြကို သံုးျပီး တည္ ေဆာက္ခဲ့ၾကတယ္။ ေက်ာက္တံုးေတြရဲ႕ အ႐ြယ္အစားေတြဟာ ေနရာအက်ယ္အဝန္းေတြကို ကန္႕သတ္မႈျဖစ္ေစခဲ့တယ္။ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာတဲ့အခါက်ေတာ့မွ ေနရာ ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ရဖို႕ ေက်ာက္တံုး အရြယ္အစားအေသးကို အသံုးျပဳလို႕ရႏိုင္ေၾကာင္း ႐ွာေဖြေတြ႕႐ွိလာခဲ့တယ္။ ေပါင္းကူးမိုးေတြ (Arch) ကို တီထြင္တယ္၊ ေပါင္းခြ်န္ (Vault)ထိျဖစ္လာတယ္၊ ျပီးေတာ့ ေပါင္းလံုး (Dome)ေတြထိ ရလာခဲ့တယ္။
ေပါင္းကူး နည္းပညာေတြဟာ ေဂါသစ္ေတြရဲ႕ ဘုရားေက်ာင္းေတြမွာ အထြတ္အထိပ္အျဖစ္ဆံုးပဲ။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ သစ္သားေခ်ာင္းေတြကို ၾတိဂံပံုသ႑ာန္ စုစည္းခ်ဳပ္တည္းထားရင္ ေနရာအက်ယ္ပိုရႏိုင္တယ္လို႕လည္း ေတြ႕႐ွိလာခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒါကို ထရန္႕စ္ (Truss) လို႕ ေခၚေဝၚတယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ ၾကီးမားတဲ့ ထုသြင္ေနရာကိုရဖို႕ စတြက္ခ်ာသမားေတြ ၾကိဳးၾကိဳးစားစား ႐ွာေဖြလာခဲ့ၾကတာ ေကဘယ္လ္ၾကိဳးဆြဲ စတြက္ခ်ာေတြရလာတဲ့အထိပဲ။ ေကဘယ္လ္ၾကိဳးဆြဲတံတားေတြဟာ အဲဒီေခတ္ရဲ႕ နည္းပညာကို ေဖာ္ျပခဲ့တယ္၊ ျပီးေတာ့ ေကဘယ္လ္ၾကိဳး အေဆာက္အအံုေတြ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္ဆိုရင္ ျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕လံုးစာ အက်ယ္ကိုေတာင္ အုပ္မိုးတည္ေဆာက္လာႏိုင္မယ္လို႕ဆိုတယ္။ ေနာက္ဆံုးတစ္နည္းကေတာ့ ေနရာေတြကို စတြက္ခ်ာေတြထဲ သြတ္သြင္းထားတဲ့ သေဘာမ်ိဳးပဲ၊ ေလဖိအားေပးေဘာလံုးေတြလိုေပါ့။
ဗိသုကာေတြဟာ အဲဒီလိုစတြက္ခ်ာေတြရဲ႕စိမ္ေခၚမႈေတြကို သေဘာက်လက္ခံၾကတယ္၊ စတြက္ခ်ာဒီဇိုင္းေတြကို အေျခခံၿပီး ဒီဇိုင္းလုပ္ရတာ ပိုၿပီးေတာ့ေတာင္ အိုင္ဒီယာေကာင္းေနတတ္တယ္။ ကံေကာင္းလွစြာပဲ စတြက္ခ်ာေတြကို အေနာက္ကလိုက္ၿပီး ေျဖ႐ွင္းေပးႏိုင္တဲ့ စတြက္ခ်ာအင္ဂ်င္နီယာေတြ႐ွိေနတယ္ေလ။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီလိုေတာ့ အျမဲတမ္းမျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္တစ္ရာအတြင္း မတိုင္မွီကတည္းက သီအိုရီကတခုတည္းလို႕မွမ႐ွိတာပဲ။ အီဂ်စ္ေတြေလ့လာခဲ့တာေတြဟာ ျပီးဆံုးခဲ့ၿပီေလ၊ ႐ိုမန္ေတြက ဂရိေတြေတြ႕႐ွိခဲ့တာရဲ႕ တစ္စိပ္တစ္ပိုင္းေလာက္ကိုသာ ယူခဲ့တာပဲ၊ ရီေနဆက္ဗိသုကာေတြက ေဂါသစ္ရဲ႕ အသိပညာေတြနဲ႕ ဘာမွလုပ္လို႕မရေတာ့ဘူး။
ယေန႕ေခတ္ဗိသုကာေတြကသာ သိပၸံနည္းက် စတြက္ခ်ာနည္းလမ္းေတြကို ေလ့လာႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြရရွိေနၾကတယ္။ ယခုေခတ္မွာ စတြက္ခ်ာေတြရဲ႕ ဒီဇိုင္းေတြဟာ တိက်စြာတြက္ခ်က္ခ်က္ အေပၚမူတည္ေနျပန္တယ္။ သီအိုရီအသစ္၊ ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္း အသစ္ေတြနဲ႕ အေဆာက္အအံုပံုစံအသစ္ေတြ ေပၚထြက္လာခဲ့တယ္။
တည္ေဆာက္မႈပစၥည္းေတြ(Materials)
အကာအရံေတြကို ေဆာက္လုပ္မႈပစၥည္းေတြနဲ႕တည္ေဆာက္ႏိုင္တယ္၊ အုတ္၊ ေက်ာက္တံုး၊ ကြန္ကရစ္၊ သစ္သား၊ မွန္၊ စတီးလ္ နဲ႕ ပလပ္စတစ္ပစၥည္းေတြ၊ အမ်ားၾကီးေရတြက္လို႕ရေသးတယ္။ ဗိသုကာေတြအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။
ေဆာက္လုပ္တဲ့နည္း၊ သူ႕ရဲ႕အႏုအၾကမ္းထည္ေပၚတည္လို႕ ေဆာက္လုပ္မႈပစၥည္းေတြမွာ သူ႕ရဲ႕ကိုယ္ပိုင္အရည္အေသြးကိုယ္စီ ရွိၾကတယ္၊ အုတ္ဆိုရင္လည္းအုတ္၊ အသားဆိုရင္လည္းအသား၊ ေက်ာက္ဆိုရင္လည္းေက်ာက္ေပါ့။ ဗိသုကာေတြဟာ မျဖစ္မေနပဲ အဲဒီအရည္အေသြးကို လက္ခံၾကရတယ္၊ အုတ္နဲ႕တူေအာင္ အလွကပ္နံရံစကၠဴေတြ သံုးေပမယ့္ မတူႏိုင္ပါဘူး။
ေက်ာက္တံုးနဲ႕တူေအာင္ အလွပလပ္စတာေတြ ကိုသံုးေပမယ့္ ေက်ာက္တံုးလိုေတာ့ ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူး။ ကြန္ကရစ္ဟာ ကြန္ကရစ္ ပဲျဖစ္ေတာ့မယ္။ အုတ္ေတြက ဖိအားကိုခံႏိုင္တယ္၊ ဆြဲအားကိုခံႏိုင္ဖို႕အားနည္းတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ဝန္ထမ္းနံရံေတြနဲ႕ တိုင္ေတြ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ေကာင္းတယ္၊ အထူးသျဖင့္ ေပါင္းကူးေတြ အတြက္အေကာင္းဆံုးပဲ၊ ဆင့္ (Beam)ေတြ အတြက္ေတာ့ အဆင္မေျပလွဘူး။ ဆင့္ေတြအတြက္ ကြန္ကရစ္ေတြကအေကာင္းဆံုးပဲ၊ ၾကိဳတင္အားျဖည့္ကြန္ကရစ္ေတြမွာ ဖိအား၊ဆြဲအားနဲ႕ အေကြးေတြအတြက္အား ႐ွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အုတ္ေလာက္ေတာ့ အလွအပကို မေပးႏိုင္ဘူး။ အုတ္နဲ႕ကြန္ကရစ္ဟာ ေရကိုစုပ္ယူႏိုင္တဲ့အတြက္ အမိုးအတြက္မေကာင္းဘူး။ သစ္သားျပား ေတြဟာ ေရကို ကာျပန္ႏိုင္တဲ့အတြက္ အမိုးအတြက္သံုးႏိုင္တယ္။ နံရံအတြက္ေရာပဲ။
တခ်ိဳ႕ေသာ ဗိသုကာေတြက သစ္သားျပားေတြကို ၾကည့္ရတာ မသပ္မရပ္ျဖစ္လို႕ စက္႐ံုအတြက္ပဲ ေကာင္းတယ္ လို႕ဆိုတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း အုတ္ဟာ ေဈးၾကီးတယ္၊ ေ႐ွးဆန္တယ္လို႕ ဆိုၾကတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ပစၥည္းအားလံုးဟာ သူ႕အရည္အေသြးနဲ႕သူစနစ္တက်နဲ႕ ေနရာမွန္သံုးတတ္ရင္ ေကာင္းတာခ်ည္းပါပဲ။ အားလံုးဟာ ဗိသုကာေတြရဲ႕ကြ်မ္းက်င္စြာ သံုးတတ္မႈေပၚမွာတည္ေသးတယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ဗိသုကာေတြဟာ ပစၥည္းတစ္မ်ိဳးတည္းကိုပဲသံုးၿပီး ဒီဇိုင္းေရးဆြဲတာကို ပိုၿပီးႏွစ္သက္တယ္။.

အဆက္ေတြ (Connection)
အရမ္းကို ၾကီးမားတဲ့ အကာအရံ ေတြမွာ အဆက္ေတြ အဆက္ေတြ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနလိမ့္မယ္။ အဲဒါေတြကို အေသးစိပ္ (Details) ေတြ လို႕ေခၚၾကတယ္။ ေကာင္းမြန္တဲ့ ဒီဇိုင္းေတြဟာ ဗိသုကာက ျပဳလုပ္တဲ့ အေသးစိပ္အခ်က္အလက္ေတြမွာ တည္မွီမယ္၊ နံရံေတြဟာ ၾကမ္းခင္းေတြနဲ႕ ဘယ္လိုအဆက္ရွိေနသလဲ၊ မ်က္ႏွာက်က္ကေရာ နံရံေတြကို ဘယ္လိုဆက္ထားသလဲ၊ ၿပီးေတာ့ အဖြင့္ေတြကို နံရံေတြမွာ ဘယ္လိုေဖာက္ထားသလဲ၊ အေသးစိပ္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အလြန္ကို ကြ်မ္းက်င္တဲ့ ဒီဇိုင္နာေတြဟာ ျပတင္းေပါက္ေလးတစ္ေပါက္ ေဖာက္ဖို႕ေတာင္ ပႏၷက္ပံုစဥ္းစားသလို စဥ္းစားတတ္ၾကတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ အေသးစိပ္ေတြဟာ ဘာမွမပါသေလာက္ ရိုးရွင္းတယ္၊ ဒီဇိုင္းစတူဒီယိုခန္းမေတြမွာဆိုရင္ မွန္နဲ႕ကြန္ကရစ္အဆက္ေတြကို သုညအေသးစိပ္ လို႕ေခၚၾကတယ္။
ရီေနးဆက္ေခတ္ ဗိသုကာေတြက နံရံနဲ႕မ်က္ႏွာက်က္၊ နံရံနဲ႕ၾကမ္းခင္းအဆက္ေတြမွာ မိုလ္ (Mold) ေလာင္းတာကို ႏွစ္သက္ခဲ့ၾကၿပီး ယခုေခတ္ ဗိသုကာေတြလိုေတာ့ ရွင္းလင္းေသာ အေသးစိပ္ေတြ ကိုႏွစ္သက္ခဲ့ၾကမွာမဟုတ္ဘူး။ သူတို႕အတြက္ အရမ္းကို ရွင္းလင္း လြန္းေနမယ္။ ေခတ္သစ္ေမာ္ဒန္ ဗိသုကာလက္ရာေတြမွာလည္း အေသးစိပ္ေတြပါပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ လိုက္ဖက္တဲ့ အေသးစိပ္ေတြ ထည့္ၾကတာမ်ားတယ္၊ ျပင္ညီမ်က္ႏွာျပင္ရွိတဲ့ အေဆာက္အအံုတစ္ခုလံုးအတြက္ ျပင္ညီျဖစ္တဲ့ အေသးစိပ္ေတြကို ဒီဇိုင္းလုပ္ၾကတယ္။
အေဆာက္အအံုတစ္ခုကို သိျမင္နားလည္ဖို႕ ၾကိဳးစားရင္ အဲဒီအေသးစိပ္လက္ရာေတြကို အနီးကပ္ေသခ်ာစြာ ေလ့လာၾကည့္ခဲ့ရင္ အႏုပညာေျမာက္စြာ ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ အေသးစိပ္လက္ရာေတြကို သင္ေတြ႕ရပါမယ္၊ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ အေသးစိပ္လက္ရာေတြကေတာ့ အေဆာက္အအံုတစ္ခုလံုးရဲ႕ အလွအပကိုေတာင္ ဖ်က္ဆီးပစ္ႏိုင္တယ္။ သင့္ရဲ႕ သိစိတ္ထဲကေရာ မသိစိတ္ထဲကေရာ သတိထားမိႏိုင္တဲ့ အေသးစိပ္လက္ရာေတြကေတာ့ ေျမၾကီးနဲ႕ထိစပ္ေနမယ့္ အေဆာက္အအံုရဲ႕ အေသးစိပ္အပိုင္းရယ္၊ ေကာင္းကင္နဲ႕ထိေတြ႕ေနမယ့္ အေဆာက္အအံုရဲ႕ အေသးစိပ္အပိုင္းရယ္ပါပဲ။ ေကာင္းကင္ ပံုရိပ္ ေကာက္ေၾကာင္းကို ျမန္ျမန္ ၾကည့္လိုက္ရင္ေတာင္ အေဆာက္အအံုရဲ႕ ထုသြင္ဟာ ဘယ္လိုရွိေနမလဲ ဆိုတာသိႏိုင္ပါတယ္။
ေျမၾကီးနဲ႕ထိစပ္ေနမယ့္ အေဆာက္အအံုရဲ႕ အေသးစိပ္ကိုလုပ္ရတာ ျပန္႕ေနတဲ့ ေျမအေနအထားမွာေတာင္ ခက္ခဲပါတယ္၊ အေဆာက္အအံုဟာ ေျမၾကီးေပၚမွာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ေျမၾကီးထဲမွာမ်ား ႏွစ္ေနသလားလို႕ ဒြိဟျဖစ္ေစမယ့္ အေဆာက္အအံု မ်ိဳးျမင္ဖူးပါသလား။ အေဆာက္အအံုေတြဟာ ခ်ံဳႏြယ္ေတြၾကားထဲက ေပၚထြက္လာေလသလား ဆိုတာမ်ိဳး သတိျပဳမိရဲ႕လား။ အေဆာက္အအံုတစ္ခု တည္ေဆာက္ဖို႕ ေအာက္ခံတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးေတာ့ လိုမွာပါပဲ။
ဗိသုကာ လီေကာ္ဗူးေဆးရဲ႕ အေဆာက္အအံုအမ်ားစုဟာ ေျမၾကီးေပၚမွာ ေပါေလာ (Floating) တင္ထားတာမ်ားပါတယ္၊ ေျမၾကီးနဲ႕ဆက္တဲ့ အေသးစိပ္ေတြ သိပ္မေတြ႕ရဘူးေပါ့။ ဗိသုကာ ဖရန္႕လြိဳက္ရိုက္ကေတာ့ အေဆာက္အအံုနဲ႕ေျမၾကီး ခြဲျခားမျမင္ေစပဲ တသားထဲျမင္ေစတဲ့ အိုင္ဒီယာရွိပါတယ္။ အေဆာက္အအံုေတြဟာ ေျမၾကီးကေန ေပၚထြက္လာသလိုမ်ိဳးျဖစ္ရမယ္တဲ့။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ဦးလံုးဟာ ထင္ရွားတဲ့ ဗိသုကာအေက်ာ္အေမာ္ေတြပါပဲ။

Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

ဟန္ (သို႕မဟုတ္) စတိုင္လ္ (Style)
ဟန္ေတြအဆင့္ဆင့္ ဘယ္လိုေျပာင္းလဲလာသလဲဆိုတာ ရွာေဖြဖို႕ေတာ့ အခ်ိန္ေတြ အမ်ားႀကီးေပးရလိမ့္မယ္၊ ဗိသုကာေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ေရွးေရွးသမိုင္းကဟန္ေတြကို ကူးယူဖို႕စိတ္မဝင္စားၾကပါဘူး၊ တခ်ိဳ႕ေသာ ဗိသုကာေတြက်ေတာ့လဲ တျခားေသာ ဗိသုကာေတြ ဥပမာ ဖရန္႕လြိဳက္ရိုက္၊ လီေကာ္ဗူးေဆး၊ မီးစ္ဗင္ဒါရိုး၊ လူးဝစ္စ္ခန္း တို႕ေတြရဲ႕ လက္ရာဟန္ေတြကို ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္းပဲ ကူးယူခ်င္ၾကတယ္။ အီရိုးဆာရီနန္ လို လူမ်ိဳးက်ေတာ့လည္း ဟန္ေတြကအမ်ိဳးမ်ိဳးပဲ လုပ္တတ္လြန္းလို႕ ကူးယူဖို႕ခက္တယ္။ ဟန္ ဆိုတာကို ထုသြင္ (Form) ဆိုတာနဲ႕ မေရာေႏွာလိုက္ပါနဲ႕၊ သူတို႕ႏွစ္ခု အဓိပၸါယ္မတြဲဖက္ မဆက္စပ္ပါဘူး။ ဟန္ဆိုတာ အခ်ိန္နဲ႕လိုက္ၿပီး ေပ်ာက္ဆံုးသြားတာပါပဲ။ ဂႏၶဝင္ဟန္ ျပန္လည္ဆန္းသစ္တာ (Classical Revival) တို႕၊ ေဂါသစ္ဟန္ ျပန္လည္ဆန္းသစ္တာ (Gothic Revival) တို႕ေတာ့ ဒီဇိုင္းလုပ္ၾကပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ မူရင္းမူလလိုေတာ့ ျဖစ္ေနမွာမဟုတ္ဘူးေလ။
သမိုင္းကဟန္ေတြမွာ အဓိပၸါယ္ရွိတဲ့ သေကၤတ (Symbol) ေတြရွိခဲ့ၾကတယ္။ ဩဇာအာဏာသေကၤတ (Symbols of Power)၊ တီထြင္မႈသေကၤတ (Symbols of Ingenuity) ၿပီးေတာ့ အဓိပၸါယ္ႏွစ္မ်ိဳးေပါက္တဲ့ သေကၤတ ( Symbols of ambiguity) ေတာင္ ရွိလိမ့္အံုးမယ္ ။ အီဂ်စ္၊ ဂရိနဲ႕ ေရာမတို႕ေတြရဲ႕ ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားတဲ့ အေဆာက္အအံုေတြဟာ သူတို႕ေခတ္ရဲ႕ လူေတြအေၾကာင္း က်ယ္ေလာင္စြာေျပာျပ၊ ရွင္းျပေနသလိုပဲ၊ သူတို႕ေတြဘယ္လိုေတြးခဲ့တယ္၊ ဘယ္လိုပံုေနခဲ့ၾကတယ္၊ သူတို႕ရဲ႕ဘာသာေရး ၿပီးေတာ့ သူတို႕လူမ်ိဳးေတြအတြက္ ဘာေတြစြမ္းေဆာင္ေပးခဲ့ၾကတယ္ အဲဒါေတြကို ထင္ျမင္လာေစတယ္။
တရုတ္ႏိုင္ငံတခြင္မွာ ေတြ႕ျမင္ရတဲ့ တိုင္နဲ႕တန္း အေဆာက္အအံုဟန္ (The Trabeate style) ေတြက သူတို႕ရဲ႕ျမိဳ႕ၿပေတြ စည္ပင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးလာတာေတြကို ျပေနတယ္။ အေစာပိုင္းကာလ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြက ဘာသာေရး အေျပာင္းအလဲေတြကို ေျပာျပေနတယ္၊ ရိုးမန္းနစ္ဟန္ (Romanesque style) က ေနာက္ထပ္ အေျပာင္းအလဲတခု၊ ေဂါသစ္ဟန္(Gothic style) ေတြက တတိုင္းျပည္နဲ႕တျပည္ မတူတဲ့ အလယ္ေခတ္ (Middle ages) ေတြရဲ႕ တန္ဖိုးနဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကို ဆက္ႏြယ္ျပေနတယ္၊ အီစလန္မစ္ဟန္ (Islamic style) ေတြကေရာ အာရတ္အင္ပါယာၾကီး တခုလံုးအေၾကာင္းကို ေျပာေနသလိုပါပဲ၊ စက္မႈထြန္းကားတဲ့ေခတ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို သိခ်င္ရင္ေတာ့ သံဂြ်တ္ေတြနဲ႕ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ စတြက္ခ်ာ (Structure) ေတြကို ေလ့လာၾကည့္ရံုပါပဲ။

သမိုင္းစစ္စစ္ဆိုတာဘာလဲ၊ အထူးသျဖင့္ သမိုင္းကဟန္ဆိုတာဘာလဲ ေမးေနၾကတယ္၊ အားလံုး ေျပာေနၾကတာကေတာ့ အေဆာက္အအံုဆိုတာ သမိုင္းရဲ႕စာမ်က္ႏွာေတြပါပဲတဲ့။ ေခတ္အဆက္ဆက္ေတြရဲ႕ ၾကီးက်ယ္လွတဲ့ဟန္ေတြကို ေလ့လာျခင္းဟာ ယခုေခတ္ အေဆာက္အအံုေတြကို ပိုၿပီး ေလးေလးနက္နက္ နားလည္ၿပီး ေတြ႕ၾကံဳခံစား သိျမင္ႏိုင္ေစတယ္။ သမိုင္းတေလွ်ာက္ အေဆာက္အအံုေတြအားလံုးကို နားလည္ေအာင္ ၾကိဳးစားရင္း အေဆာက္အအံုေတြအားလံုးမွာ ပါဝင္ေနတဲ့ ထုသြင္သံုးမ်ိဳးနဲ႕ ေနရာ နွစ္မ်ိဳး ရဲ႕ အရည္အေသြးကို အကဲခတ္လို႕ရနိုင္တယ္။
အဲဒီလိုမွမဟုတ္ပဲ ဝရန္တာဆိုၿပီး သံုးလို႕မရဘဲ အလွလုပ္ထားတာေတြ၊ ဂႏၶဝင္ဟန္ အလွလုပ္ထားတာေတြကေတာ့ အသံုးျပဳသူ ေတြကို ပရိယာယ္ဆင္ေနသလိုပါပဲ၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း အသံုးျပဳသူေတြ ကိုယ္တိုင္ကိုကလည္း အဲဒါကိုပဲႏွစ္သက္ေနလို႕ျဖစ္မယ္၊ ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ပရိယ္ယာယ္ဆင္ေနၾကတာပဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲဒီလိုအျဖစ္ဟာ ဗိသုကာပညာဆိုတဲ့ အႏွစ္သာရကို ဖ်က္စီးေနတာျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ယေန႕ေခတ္ ဗိသုကာေတြက အဲဒီလိုအျဖစ္မခံေတာ့ဘူး၊ ေနထိုင္အသံုးျပဳသူေတြအလိုက္ က်ိဳးေၾကာင္းေလ်ာ္ညီမႈရွိၿပီး လွပတဲ့ဒီဇိုင္းေတြကိုသာ ဖန္တီးေပးဖို႕ အဆံုးမရွိတဲ့ အခြင့္အေရးေတြရေနၾကရတယ္။


Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

အခ်ိဳးအစား (Propotion)
အေဆာက္အအံုတစ္လံုးကို နားလည္ဖို႕ အခ်ိဳးအစားကိုလည္းေလ့လာရမယ္၊ အေဆာက္အအံုရဲ႕ အစိပ္အပိုင္းတခုနဲ႕တခု ဘယ္လိုဆက္စပ္ေနသလဲ၊ အစိပ္အပိုင္းတခုဟာ အေဆာက္အအံုတခုလံုးနဲ႕ ဘယ္လို ဆက္စပ္ေနသလဲ၊ ဘယ္လိုအခ်ိဳးအစား ဆိုရင္ စိတ္ေက်နပ္မႈျဖစ္ေစသလဲ။
ဂရိေတြက သူတို႕ဒါကို အေသအခ်ာသိတယ္လို႕ ေတြးထင္ခဲ့ၾကတယ္၊ သူတို႕ရဲ႕ ဘုရားေက်ာင္းေတြကို ေရႊျဖတ္ပိုင္းအခ်ိဳးအစား (The Golden Ratio) နဲ႕ဆက္စပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းနဲ႕ ဒီဇိုင္းလုပ္ခဲ့တယ္ေပါ့။ တစ္ဆယ့္သံုးရာစုမွာ ဖီဘိုနန္ခ်ီ (Fibonnaci) ဆိုတဲ့သူက စာရြက္ေပၚမွာ တိုင္းၾကည့္ေတာ့ ပါသီႏြန္ ဘုရားေက်ာင္းၾကီးက အဲဒီ ေရႊျဖတ္ပိုင္း အခ်ိဳးအစား စတုဂံကြက္ထဲမွာ အံကိုက္ပါပဲ။ ဂီဇာမွာ ရွိတဲ့ ပိရမစ္ၾကီးကလည္း အလားတူပါပဲ။

တစ္ဆယ့္ေျခာက္ရာစုႏွစ္ေရာက္ေတာ့ လီယိုနာဒိုဒါဗင္ခ်ီက ၾတီဩေမၾတီဆိုင္ရာအခ်ိဳးအစားနဲ႕ ပါတ္သက္ၿပီး စာအုပ္တစ္အုပ္ေရးခဲ့တယ္၊ (၁၉၄၈) ခုႏွစ္မွာ လီေကာ္ဗူးေဆးက သခ်ၤာပညာဆိုင္ရာ အခ်ိဳးအစားအေၾကာင္း ေရးျပန္တယ္၊ ေခတ္ေတြအလိုက္ ဗိသုကာေတြဟာ ေရႊျဖတ္ပိုင္းအခ်ိဳးအစားရဲ႕ မွန္ကန္တဲ့နည္းကို ရွာေဖြခဲ့ၾကတယ္၊ ဆက္ၿပီးေတာ့လည္း ရွာေဖြေနၾကေသးတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဂရိေတြရဲ႕ အေဆာက္အအံု အခ်ိဳးအစားေတြက ေက်ာက္တံုးေတြနဲ႕ တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့အေပၚမွာ အေျခခံခဲ့လို႕ ယခုေခတ္မွာေတာ့ မသံုးေတာ့ပါဘူး၊ အသံုးမဝင္ေတာ့ပါဘူး။

မၾကာေသးမွီကမွ တိုးတက္မႈရွိခဲ့တဲ့ ၾကိဳတင္အားျဖည့္ထားတာနဲ႕ဆြဲဆန္႕ထားတဲ့ ကြန္ကရစ္ေတြ၊ ၿပီးေတာ့ စတီးလ္နဲ႕ အလူမီနီယမ္သတၱဳေတြ တိုးတက္လာမႈေတြဟာ အရင္ကလွပခဲ့တဲ့ ေက်ာက္တံုးအေဆာက္အအံုေတြကို ေခတ္မမွီေစေတာ့ဘူး။ ယေန႕ေခတ္မွာ စတြက္ခ်ာ (Stracture) ခိုင္ခန္႕ဖို႕ ေက်ာက္တံုးေတြကို မသံုးၾကေတာ့ဘူး၊ ၾကိဳတင္အားျဖည့္ ကြန္ကရစ္ေတြက ပိုၿပီးေတာင့္တင္းခိုင္မာတယ္၊ စတီးလ္စတြက္ခ်ာေတြလဲ အတူတူပဲ။ ေက်ာက္တံုးတိုင္ေတြ အခ်ိဳးအစားအတိုင္းပဲ ကြန္ကရစ္တိုင္ေတြကိုလိုက္လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရယ္စရာျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။ အေဆာက္အအံုတစ္လံုးရဲ႕ ဘယ္အခ်ိဳးအစားက သင့္မ်က္စိကို ဘဝင္ေတြ႕ေစမလဲ၊ အဲဒီေမးခြန္းက သင့္ရဲ႕ မသိစိတ္ထဲမွာ ရွိခ်င္ရွိေနမယ္။

ယခုလက္ရွိ နည္းပညာေတြက ဗိသုကာေတြနဲ႕ အင္ဂ်င္နီယာေတြအတြက္ အဆံုးမရွိ အကန္႕အသတ္မဲ့ အေဆာက္အအံု ထုသြင္ (Form) နဲ႕ စိတ္လႈပ္ရွားဖြယ္ရာေနရာ (Space) ေတြရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းမႈ ဒီဇိုင္းေတြကို ရေစတယ္။ ေက်ာက္တံုးေတြရဲ႕ အလွပသာဒဟာ အမွန္ပဲလွပေနတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ေက်ာက္တံုးအတြက္ပဲ၊ ကြန္ကရစ္ အေဆာက္အအံုေတြဆိုရင္ ကြန္ကရစ္အေဆာက္အအံု လိုပဲျဖစ္ရမယ္၊ အဲဒါဟာကြန္ကရစ္ရဲ႕ အေျခခံအလွပသာဒပဲ၊ စတီးလ္ဆိုရင္လည္းအဲဒီလိုပဲ၊ စတီးလ္ကကြန္ကရစ္လို၊ ကြန္ကရစ္က စတီးလ္လိုဆိုရင္ေတာ့ အလွပသာဒ အခ်ိဳးအစားေတြ တူေတာ့မွာမဟုတ္ဘူး။ တည္ေဆာက္မႈပစၥည္းေတြရဲ႕ အရည္အေသြးေတြကိုလည္း နားလည္မယ္ဆိုရင္ ဗိသုကာပညာလက္ရာေတြကို ပိုၿပီးနားလည္ခံစားႏိုင္မယ္၊ ကိုယ့္ရဲ႕အေဆာက္အအံုေတြမွာ ဘယ္လို ပစၥည္းမ်ိဳးသံုးသင့္သလဲ ဆိုတာကိုလည္း ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါမယ္။

စေကးလ္ (Scale)
စေကးလ္ဆိုတာရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို အတိအက် ဖြင့္ဖို႕ခက္ခဲပါတယ္၊ ဗိသုကာေတြရဲ႕ေလာကမွာ သံုးေနၾကတဲ့ စေကးလ္ အေခၚအေဝၚေတြ အမ်ားၾကီးပါပဲ၊ လူ႕အခ်ိဳးအစားစေကးလ္ (Human scale) လူႏွင့္ကင္းလြတ္ရာစေကးလ္ (inhuman scale)၊ ထိစပ္တဲ့စေကးလ္ (intimate scale)၊ ပသာဒစေကးလ္ (Aesthetic scale)၊ ေသးငယ္ေသာစေကးလ္ (small scale)၊ ၾကီးမားေသာစေကးလ္ (large scale)၊ ခမ္းနားေသာစေကးလ္ (Grand scale)၊ ၾကီးက်ယ္ခံ့ညားေသာစေကးလ္ (Super scale)၊ စတြက္ခ်ာစေကးလ္ (Structure scale)၊ လမ္းသြားလမ္းလာစေကးလ္ (Pedestrian scale)၊ ေနအိမ္ဆိုင္ရာစေကးလ္(Residential scale)၊ ျမိဳ႕ျပစေကးလ္ (Urban scale)၊ လွပခံ့ညားေသာစေကးလ္ (Elegant scale)၊ ၿပီးေတာ့ စေကးလ္လြန္ (Out-of scale) ။ အားလံုးဟာ အရာဝတၴဳေတြအားလံုးဆိုင္ရာ အရြယ္အစား ဆက္စပ္မႈေတြပါပဲ။ အမ်ားၾကီးကိုေတာ့ လိုက္မွတ္ထားၿပီး သိစရာမလိုပါဘူး၊ စေကးလ္နဲ႕ပါတ္သက္ၿပီး သံုးမ်ိဳးေလာက္ နားလည္ သိထားဖို႕ပဲလိုပါတယ္။ တစ္မ်ိဳးကေတာ့ ေပတံနဲ႕တိုင္းတာလို႕ရတဲ့ စေကးလ္ ၊ ဥပမာ ေလွကားမွာဆိုရင္ အထစ္အေက်ာ္ေတြက ေလးလက္မ ဒါမွမဟုတ္ ခုႏွစ္လက္မ ရွိေနသလား၊ ကိုးလက္မလား၊ အဲဒီလိုဆိုရင္ တအားျမင့္ေနသလား၊ အနင္းေတြက တစ္ေပဆိုရင္ က်ယ္သလား၊ တက္လို႕ဆင္းလို႕အဆင္ေျပၿပီလား။ တံခါးဆိုရင္လည္း ပရိေဘာဂေတြ သယ္လို႕သြင္းဖို႕ က်ယ္ရဲ႕လား။ နံရံေတြက ပန္းခ်ီပိုစတာေတြ ခ်ိတ္ဖို႕ျမင့္ရဲ႕လား။ ထမင္းစားခန္းက လူတစ္ဆယ့္ႏွစ္ေယာက္ထိုင္ဖို႕ က်ယ္ဝန္းရဲ႕လား။ လူထုစည္းေဝးပြဲခန္းမက လူေလးငါးေထာင္ေလာက္ဆန္႕သလား၊ စတဲ့ေမးခြန္းေတြက ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစေကးလ္(Physical scale) နဲ႕ဆိုင္တယ္။ တိုင္းတာလို႕ရႏိုင္တယ္။

ေနာက္တမ်ိဳးကေတာ့ ဆက္စပ္ေတြးေတာျခင္းအားျဖင့္ သိရမယ့္စေကးလ္မ်ိဳး၊ တိုင္းတာဖို႕ခက္ခဲမယ္၊ ေပတံနဲ႕ တိုင္းလို႕မရႏိုင္ဘူး၊ သင့္မ်က္စိနဲ႕ မွတ္ဥာဏ္က အလိုလိုတိုင္းၿပီးသိႏိုင္မယ့္ အရာမ်ိဳးေတြ၊ ဥပမာ ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားလွတဲ့ အေဆာက္အအံုတစ္လံုးကို သင္ေရာက္ဖူးခဲ့တယ္ဆိုပါစို႕၊ အဲဒီလိုအေဆာက္အအံုကို အရြယ္အစားမတူ၊ အခ်ိဳးအစားမတူပဲ တည္ေဆာက္ထားတာကို သင္ထပ္ေရာက္သြားတယ္ဆိုရင္ သင့္စိတ္က ဒါဟာ အရင္အေဆာက္အအံုမဟုတ္ဘူး၊ ပံုစံတူအေသးစားပဲဆိုတာသိတယ္။ အဲဒီလိုစေကးလ္မ်ိဳးကို ဆက္စပ္ေတြးေတာစေကးလ္ (Associative scale) လို႕ေခၚႏိုင္တယ္။
အေဆာက္အအံုတစ္လံုးဟာ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအားျဖင့္လည္း လံုလံုေလာက္ေလာက္က်ယ္ဝန္းတယ္၊ အရြယ္အစားအားျဖင့္လည္း မွန္ကန္တယ္လို႕ဆိုရင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအားျဖင့္ေရာ လက္ခံႏိုင္ရဲ႕လား၊ ဘယ္ေလာက္ၾကီး ဘယ္ေလာက္ငယ္တယ္လို႕ စိတ္ထဲမွာ ခံစားရသလဲ၊ ဒါကရွိေသးတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အဖြင့္ေတြမရွိတဲ့ ေနရာတခုထဲမွာဆိုရင္ က်ဥ္းတယ္လို႕ခံစားရမယ္၊ အဖြင့္တစ္ဖက္တည္းပဲ အရြယ္အစားတူေနရာတခုထဲမွာဆိုရင္ ပိုၿပီးက်ယ္တယ္လို႕ခံစားရမယ္။ အဲဒီလိုတကယ္ခံစားရမယ္၊ စိတ္ပိုင္းအားျဖင့္ အျမင္အားျဖင့္ အဲဒီေနရာအမွန္တကယ္က်ယ္ဝန္းေနမယ္၊ ျပင္ပကေနရာဟာ အတြင္းေနရာရဲ႕ အစိပ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္သြားလို႕ပါပဲ။

ယံုၾကည္ေအာင္ လွည့္စားႏိုင္တဲ့စေကးလ္မ်ိဳးကို က်ိဳးေၾကာင္းျပစေကးလ္ (Effectual scale) လို႕ေခၚႏိုင္တယ္။ အဲဒီလိုစေကးလ္မ်ိဳးကို ဗိသုကာေတြက ေနအိမ္ အေသးေလး ေတြမွာ ထိေရာက္စြာအသံုးခ်ၾကတယ္၊ ဧည့္ခန္း၊ ထမင္းစားခန္းနဲ႕ မီးဖိုခန္းေတြကိုကာထားတဲ့ နံရံေတြကို မထည့္ပဲ အခန္းေတြ အျဖစ္မဖြဲ႕ေတာ့ပဲ ေနရာေတြကို ေရာယွက္ဖြဲ႕စည္းလိုက္တဲ့ သေဘာမ်ိဳးပဲ၊ သီးသန္႕စီ အခန္းဖြဲ႕လိုက္ရင္ အခန္းက်ဥ္းေတြ အျဖစ္ပဲရေတာ့မယ္။

ထုသြင္နဲ႕ေနရာေတြဟာ လူတစ္ေယာက္အတြက္၊ ဒါမွမဟုတ္ လူအုပ္အမ်ားစုအတြက္ေတာင္ အရမ္းကို ၾကီးမားေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီလိုစေကးလ္မ်ိဳး ခံစားလို႕ရေတာ့မွာမဟုတ္ဘူး၊ မ်က္ႏွာက်က္ေတြကလည္း အလြန္ပဲ ျမင့္မားေနမယ္၊ အခန္းဆိုတာလည္းေနထိုင္လို႕ သက္ေတာင့္သက္သာမႈ မရွိေတာ့ေလာက္ေအာင္ ၾကီးမားသြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ စေကးလ္ဆိုတာကို မသိႏိုင္ေတာ့ဘူး။ လူ႕အခ်ိဳးအစားစေကးလ္ လြတ္သြားတယ္လို႕ ဆိုႏိုင္တယ္။ ဒီလို က်ိဳးေၾကာင္းျပစေကးလ္မ်ိဳးဟာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ စေကးလ္ကို လက္ခံ ခံယူတဲ့အေပၚမွာလည္းမူတည္တယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႕လည္း သက္ဆိုင္ပါတယ္။

ဘာသာျပန္ေရးသားသူ။ ။ဗိသုကာ ႏွစ္
Architecture and You, How to experience and Enjoy Buildings
by    William Wayne Caudill FAIA
William Merriweather Pena FAIA
Paul Kennon AIA စာအုပ္ကို နားလည္သလို ဘာသာျပန္ပါသည္။


Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

Shopping Facilities
ဗိသုကာေက်ာင္းသားေတြဟာ Shopping Design project ကို ပဥၥမႏွစ္မွာ ဒီဇိုင္းထုတ္ျပဳလုပ္ခြင့္ရၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ပဥၥႏွစ္မွာေတာ့ စာသင္ခ်ိန္နည္းတဲ့အတြက္ အဲဒီပေရာဂ်က္ လုပ္ခြင့္မရခဲ့ဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္တို႕နဲ႕ တႏွစ္တည္း သူငယ္ခ်င္းေတြက ဆဌမႏွစ္ (ေနာက္ဆံုးႏွစ္)အတြက္ စာတမ္း (Thesis) တင္ဖို႕ အဲဒီပေရာ့ဂ်က္ကို ဒီဇိုင္းလုပ္ၿပီးတင္ၾကေတာ့ ဂ်ဴရီမွာ ဆရာၾကီးေတြ ၀ိုင္း၀န္း ေဆြးေႏြးေပးတာကို ၾကားနာခဲ့ရတာေတာ့ ရွိခဲ့တယ္။

ဆရာမၾကီး ေဒၚမင္းသက္မြန္ ဌာနမူး ျဖစ္စဥ္တုန္းကေပါ့၊ အျပင္မွာ လက္ေတြ႕ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ ဗိသုကာၾကီးေတြနဲ႕ ဆရာေဟာင္းေတြကို စုစည္းဖိတ္ၾကားၿပီး ဌာနမွာ စာလာသင္ေစခဲ့တယ္၊ အဲဒီထဲမွာ ကမာၻေက်ာ္ ဖက္ရွင္ကုမၼဏီၾကီးတခုရ႕ဲ အၾကံေပးဗိသုကာအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးတဲ့ ဆရာဦးေမာ္လင္းက Shopping facility နဲ႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ကို မိတ္ဆက္ေပးခဲ့တယ္။

အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ Shopping facility နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ဆက္ေလ့လာျဖစ္တယ္၊ ကၽြန္ေတာ္နားလည္ထားသေလာက္ ေျပာျပရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့……………….။

ဗိသုကာေတြအတြက္ shopping design ဟာ Memorial and Symbolic architecture နဲ႕ Residential architecture ၿပီးရင္ အခက္ခဲဆံုး အေဆာက္အအံုအမ်ိဳးအစားပဲ။ ၾကိဳတင္ရည္ရြယ္ထားတဲ့ လူတန္းစားတရပ္အတြက္ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ တိက်တဲ့ ပစၥည္းအမ်ိဳးအစားပဲ ေရာင္းမယ္ဆိုတဲ့ သီးသန္႕ဆိုင္အတြက္ ျပသနာအရမ္းမရွိေပမယ့္ ဆိုင္ေပါင္းမ်ားစြာ၊ အမ်ိဳးအစားေပါင္းမ်ားစြာ ပါ၀င္ဖို႕လိုတဲ့ shopping ကို ဒီဇိုင္းေတြဟာ အင္မတန္ ရူပ္ေထြးခက္ခဲလွတယ္။

ၾကိဳတင္တြက္ခ်က္ထားလို႕မရတဲ့ လူဦးေရ၊ အမ်ိဳးအစား၊ အတန္းအလႊာေတြဟာ ၾကိဳတင္တြက္ထားလို႕မရတဲ့ အခ်ိန္ကာလအပိုင္းအျခားေတြမွာ၊ ၾကိဳတင္တြက္မထားႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းအမ်ိဳးအစား၊ အေရအတြက္ေတြကို လာ၀ယ္ႏိုင္တယ္။

ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားတာထက္ပိုတဲ့ ၀န္ေဆာင္မူေတြကို ေပးရတတ္သလို ၾကိဳတင္တြက္မထားႏိုင္တဲ့ ေစ်း၀ယ္သူေတြရ႕ဲ ျပသနာေတြကို ေျဖရွင္းေပးရတတ္တယ္။ ရာသီ၊ အခ်ိန္ကာလ၊ စီးပြားေရးအေျခအေန စသည္ျဖင့္အေၾကာင္းမ်ားစြာကို အေျခခံၿပီး ဆိုင္ရ႕ဲ အျပင္အဆင္ အခင္းအက်င္းပံုစံ အားလံုးကို လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေအာင္ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲေနရတယ္။ ၿပီးေတာ့ လူအမ်ားနဲ႕ ကုန္ပစၥည္းမ်ိဳးစံု၊ အခ်ိန္ျပည့္၀င္ထြက္ေနတဲ့အတြက္ သူတို႕ရ႕ဲ လံုၿခံဳေရးကိုလည္း အခ်ိန္ျပည့္လုပ္ေဆာင္ေနရတယ္။ အဲဒီလို ေစ်း၀ယ္သူ၊ ေစ်းေရာင္းသူ၊ ေရာင္းကုန္ပစၥည္း၊ စီမံခန္႕ခဲြသူေတြအားလံုးအတြက္ အဆင္ေျပၿပီး ေရာင္း၀ယ္လုပ္ငန္း အဆင္ေျပ လည္ပတ္ႏိုင္တဲ့ ပံုစံဒီဇိုင္းတခုျဖစ္ဖို႕ဟာ ဘယ္ေလာက္ခက္ခဲမယ္ဆိုတာ စဥ္းစားၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီဇိုင္းထုတ္ျခင္းအေျခခံ
Shopping ဆိုတာ ေစ်းေရာင္းတဲ့ေနရာတခု၊ Shopping ကို ဒီဇိုင္းလုပ္တယ္ဆိုတာ ေစ်းေရာင္းေကာင္းေစတဲ့ အေဆာက္အအံုတခုကို ဒီဇိုင္းလုပ္ရတာေပါ့၊ ကိုယ့္ရ႕ဲဒီဇိုင္းနဲ႕ ေစ်းပိုေရာင္းေကာင္းေအာင္ လုပ္ဖို႕ဟာ shopping designer ရဲ႕ တာ၀န္ေပါ့။

အဲဒီလို ဗိသုကာဒီဇိုင္းနဲ႕ ေစ်းပိုေရာင္းရေအာင္ လုပ္တယ္ဆိုတာ တင္စားေျပာတာပါ၊ ဟိုအရင္တုန္းက ေစ်းဆိုင္ထဲ၀င္လာတဲ့ သူေတြကို ဆိုင္ထဲမွာ မျဖစ္မေန လွည့္ပတ္ၾကည့္ရေအာင္ ေလွ်ာက္လမ္းေတြကို loop လုပ္ထားၿပီး အခ်ိန္ဆဲြၿပီး ေစ်း၀ယ္ျဖစ္ေအာင္လုပ္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒါဟာ ဆိုင္ထဲ၀င္လာသူေတြကိုသာ ၀ယ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္တယ္ေလ၊ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ဆိုင္အျပင္မွာ ျဖတ္သြားျဖတ္လာ လူေတြကို ဆိုင္ထဲ၀င္လာေအာင္ ဆဲြေဆာင္ႏိုင္ဖို႕ ဆိုင္ရ႕ဲ အျပင္မ်က္ႏွာစာဒီဇိုင္းအတြက္ စဥ္းစားလာၾကတယ္။ ဆိုင္ရ႕ဲ၀င္ေပါက္ေတြကိုလည္း ဆိုင္ေရွ႕က လမ္းသြားလမ္းလာေတြ အလြယ္တကူ၀င္လို႕ရေအာင္၊ ၀င္ခ်င္ေအာင္၊ ၀င္ျဖစ္ေအာင္ ပံုစံလုပ္လာၾကတယ္။

အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဆိုင္ထဲ၀င္လာသူေတြကို ေစ်း၀ယ္ျဖစ္ေအာင္ ဆိုင္အျပင္နားကလူေတြ ဆိုင္ထဲ၀င္လာျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရုံမကဘဲ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေနထိုင္တဲ့သူေတြကိုပါ ဆဲြေဆာင္ႏိုင္ဖို႕ ၾကိဳးစားလာၾကတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဆိုင္ထဲမွာ ပစၥည္း၀ယ္ဖို႕အျပင္ စိတ္ေက်နပ္ ႏွစ္သိမ့္မူေပးႏိုင္မယ့္ အျခား facility ေတြပါ ထည့္သြင္းလာၾကတယ္၊ လက္ရွိမွာေတာ့ ေစ်း၀ယ္သူ တဦးတည္းမဟုတ္ပဲ တမိသားစုလံုး လွည့္ပတ္ေစ်းလည္ႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္လာၾကတယ္။

အေျခခံ ေယဘူယ်အားျဖင့္ Shopping ရ႕ဲဒီဇိုင္းကို အျပင္မ်က္ႏွာစာ Expression နဲ႕ အတြင္းပိုင္း Interior Layout လို႕ ႏွစ္ပိုင္းခဲြႏိုင္တယ္၊ အျပင္မ်က္ႏွာစာဟာ ပတ္၀န္းက်င္က လူေတြကို ဆဲြေဆာင္ဖို႕အတြက္ အဓိကစဥ္းစားၾကတယ္၊ အဲဒီလို စဥ္းစားရာမွာ ေစ်း၀ယ္မယ့္သူအမ်ိဳးအစား၊ အဆင့္အတန္း၊ ဆိုင္တည္ေနရာနဲ႕ ပတ္၀န္းက်င္အေျခအေန၊ အနီးအနားမွာရွိတဲ့ ဆိုင္ေတြရ႕ဲ အကြာအေ၀း၊ အေရအတြက္နဲ႕ ကိုယ္ေရာင္းမယ့္ ပစၥည္းအမ်ိဳးအစား ပမာဏေပၚ မူတည္ အေျခခံၿပီး ပံုစံထုတ္ၾကတယ္။

ဥပမာ ေစ်း၀ယ္မယ့္သူက အရမ္းခ်မ္းသာတဲ့၊ ပညာအရမ္းတတ္တဲ့ ဒါမွမဟုတ္ အရမ္းအဆင့္ျမင့္တဲ့ (ဥပမာေပးရရင္ အစိုးရပိုင္း၊ ႏိုင္ငံေရးပိုင္း) စသည္ျဖင့္ အထက္လႊာ လူနည္းစုေတြအတြက္ပဲဆိုရင္ ဆိုင္ရ႕ဲ သြင္ျပင္ကလည္း သူတို႕လာခ်င္ေအာင္ ခမ္းနားတဲ့၊ ၾကီးက်ယ္တဲ့၊ (ဒီဆိုင္ထဲကို လာရတာကိုပဲ ဂုဏ္ယူစရာေကာင္းေလာက္တဲ့) ဒီဇိုင္းမ်ိဳးျဖစ္ရမယ္ေပါ့။ အမ်ားအားျဖင့္ အဲဒီလိုျဖစ္ေအာင္ ဒီဇိုင္းထုတ္ရာမွာ အရမ္းအႏုစိပ္တဲ့ လက္ရာေတြပါတဲ့ ေရွးဟန္နဲ႕ အရမ္းေခတ္မွီတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္းေတြနဲ႕ အီလက္ထေရာနစ္စကရင္ေတြနဲ႕ စသည္ျဖင့္ show window ေတြနဲ႕ ဒီဇိုင္း လုပ္ၾကတယ္။ အားလံုးဟာ ၾကီးမားတဲ့ ဒီဇိုင္းေတြမ်ားတယ္၊ အတြင္းက ေစ်း၀ယ္ေနတဲ့ သူရ႕ဲ privacy ကို အဓိက ဦးစားေပးလို႕ အလံုပိတ္ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။

လူအမ်ားစု ေစ်း၀ယ္သူကို ရည္ရြယ္ရင္ေတာ့ လူအမ်ားစုဆိုင္ထဲကို အလြယ္တကူ၀င္ျဖစ္ေအာင္၊ အၾကိမ္ေရမ်ားမ်ား၀င္ျဖစ္ေအာင္ ဆိုင္ရ႕ဲသြင္ျပင္ဟာ သူတို႕နဲ႕ ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္တဲ့၊ သီးသန္႕မဆန္တဲ့ပံုစံ ျဖစ္ရမယ္၊ အဲဒီလို ပံုစံမ်ိဳးရဖို႕အတြက္ ဒီဇိုင္နာဟာ အတြင္းက active ျဖစ္ေနတဲ့ ေစ်း၀ယ္တဲ့ လူပ္ရွားသြားလာ ရူပ္ေထြးေနတာေတြကို ေပါင္းကူးဆက္စပ္ေပးႏိုင္ဖို႕ စဥ္းစားခဲ့ၾကတယ္၊ ေလေအးေပးစက္ အျပည့္တပ္ထားရလို႕ အလံုျဖစ္ေနေပမယ့္ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ မွန္ခ်ပ္ၾကီးေတြနဲ႕ အတြင္းအျပင္ကို ဆက္စပ္ေပးတတ္ၾကတယ္။ အတြင္းကပစၥည္းေတြကို အျပင္မွာ show window ေတြနဲ႕ ခ်ျပၿပီးလည္း ဒီဇိုင္းလုပ္တတ္တယ္။ တခါတရံမွာ ၾကီးက်ယ္လွတဲ့ အေဆာက္အအံုရ႕ဲ စေကးလ္ကို ေလ်ာ့ခ်ဖို႕၊ pattern ေတြ အမ်ားၾကီးထည့္ၿပီးလည္း လူေတြရ႕ဲ စိတ္မွာ သီးသန္႕မဆန္ေအာင္ လုပ္တတ္ၾကတယ္။ လူေတြရ႕ဲ စေကးလ္နဲ႕ အေဆာက္အအံုမ်က္ႏွာစာရ႕ဲ စေကးလ္ကို ကြာဟမူ မရွိေအာင္ လုပ္ယူရတာေပါ့။

ရွင္းလင္းတိက်တဲ့ design concept နဲ႕ ရဲရင့္တဲ့ ဒီဇိုင္းနာအခ်ိဳ႕ဟာ အတြင္းနဲ႕အျပင္ကို ဆက္စပ္ေပးႏိုင္ဖို႕ ဆိုင္တခုလံုးကို ထြင္းေဖာက္ျမင္ႏိုင္တဲ့ မွန္အၾကည္ေတြနဲ႕သာ ကာရန္ထားတဲ့ပံုစံမ်ိဳးေတြလဲ လုပ္တတ္ၾကတယ္။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ အတြင္းေစ်းေရာင္းတဲ့ ေနရာကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ လိုခ်င္လို႕ အျခား ၀န္ေဆာင္မူေတြ အားလံုးေဘးကိုပို႕ၿပီး အျပင္က အဲဒီ ၀န္ေဆာင္မူေတြကို ျမင္ေနရေအာင္လည္း ပံုထုတ္တတ္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ မွန္အၾကည္နဲ႕ ဆိုင္တခုလံုးကာထားတာကေတာ့ ျမန္မာျပည္လို ပူျပင္းတဲ့ေဒသမွာ ေလေအးေပးစက္ဖိုးကုန္က်တာ၊ ျပင္းထန္တဲ့ မိုးနဲ႕ေလကို ကာကြယ္ရတာ စတဲ့ ေနာက္ဆက္တဲြ ျပသနာေျဖရွင္းရတာေတြက ထည့္သြင္း စဥ္းစားရမယ့္ အခ်က္ေတြေပါ့။ သူမ်ားလုပ္လို႕ ကိုယ္လိုက္လုပ္တာေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူးေပါ့။

အခ်ိဳ႕ေန႕စဥ္သံုးပစၥည္း၊ စားေသာက္ကုန္ပစၥည္းလို အမ်ားအျပားေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေတြမွာၾကေတာ့ အဲဒီေန႕စဥ္သံုးပစၥည္းရ႕ဲ အေျခအေနနဲ႕ လိုက္ဖက္တဲ့ အသြင္အျပင္ရေအာင္ ေစ်းေပါတယ္လို႕ အျမင္ရေအာင္ အႏုစိတ္လက္ရာမပါ၊ လက္ရာခပ္ၾကမ္းၾကမ္း၊ material, texture ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း၊ pattern ခပ္က်ဲက်ဲနဲ႕ လူေတြနဲ႕ ရင္းႏွီးၿပီးသား အေဆာက္အအံုသံုးပစၥည္း၊ ပံုစံခပ္တံုးတံုးမ်ိဳးကို ဖန္တီးတတ္ၾကတယ္။

ၾကီးမားတဲ့ Shopping တခုကို ဒီဇိုင္းလုပ္ရာမွာ အျခား အေဆာက္အအံုၾကီးေတြကို ဒီဇိုင္းလုပ္သလိုပဲ သူတို႕ရ႕ဲ တည္ေနရာနဲ႕ ပတ္၀န္းက်င္ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရတယ္၊ အေဆာက္အအံုနဲ႕ ေျမကြက္၊ ပတ္၀န္းက်င္အေဆာက္အအံုေတြေပၚ မူတည္ၿပီး ကိုယ့္ဆိုင္ေရွ႕ကေန ဆိုင္ကို ဘယ္လိုျမင္ရမလဲ၊
လမ္းေပၚကေနၾကည့္ရင္ ဘယ္လို၊ ဘယ္ေလာက္၊ ဘယ္အပိုင္းကို ဘယ္ေလာက္ထင္ရွားေအာင္ ျမင္ရသလဲ၊ ဘယ္ေနရာကၾကည့္ရင္ ဘယ္အပိုင္းကို ျမင္ရသလဲ စတာေတြေပၚ မူတည္ၿပီး ဘယ္အပိုင္းကို ျမင္ရမယ့္ ဘယ္ေနရာက လူေတြကိုေတာ့ ဘယ္လိုဆဲြေဆာင္ႏိုင္ေအာင္ ဒီဇိုင္းလုပ္မလဲ။ အေ၀းကလူဆိုရင္ Form ၊ color၊ massive ေတြနဲ႕ ဆဲြေဆာင္ႏိုင္လား၊ ခပ္လွမ္းလွမ္းက လူဆိုရင္ အေဆာက္အအံုရ႕ဲ ျပင္ပဒီဇိုင္း အေသးစိတ္ေတြ (pattern, material, texture) ေတြနဲ႕ ဆဲြေဆာင္မလား၊ အနီးကလူေတြကို အႏုစိတ္လက္ရာေတြနဲ႕ စဲြေဆာင္မလား စသည္ျဖင့္ ေယဘူယ်ဆဲြေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ေရာင္းကုန္က ရွင္းလင္းတဲ့ ပံုစံနဲ႕ လိုက္ဖက္တာဆိုရင္ ရွင္းလင္းတဲ့ သြင္ျပင္လကၡဏာကို ပံုစံလုပ္ရမွာေပါ့။

[CS_share]

Shopping အမ်ိဳးအစား၊ ေယဘူယ်အရြယ္အစားနဲ႕ ရွိသင့္တဲ့ေနရာေတြကို Time Saver Standard for Building Types, Metric Hand Book ေတြကေန ယူၿပီးေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။ အတြင္းအခင္းအက်င္းဒီဇိုင္းနဲ႕ အျခား services structure စတာေတြကို ဆက္လက္တင္ျပဖို႕ ရွိပါတယ္။
Shopping အမ်ိဳးအစားမ်ား
ေယဘူယ်အားျဖင့္ ေလးမ်ိဳးခဲြႏိုင္ပါတယ္။
1)   Retail
2)    Supermarket
3)    Market/ Bazzar
4)    Shopping Center

၁။ Retail shop ေတြဟာ ဖက္ရွင္နဲ႕ အ၀တ္အထည္၊ လူသံုးကုန္ပစၥည္းေတြကို အဓိကထားေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေတြျဖစ္တယ္။ ဆိုင္ေတြမွာ ေရာင္းတဲ့ ပစၥည္း၊ ဆိုင္ေနရာနဲ႕ အရြယ္အစားေပၚမူတည္ၿပီး Convenient store, Specitality, Varity store & Departmental store ဆိုၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳးေခၚေ၀ၚၾကတယ္။ Convenient store က အေၾကာင္းအရာတခုေၾကာင့္ တေနရာကို ေရာက္ေနတဲ့အခါ အဲဒီေနရာနဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ပစၥည္းေတြကို အလြယ္တကူ ၀ယ္ယူလို႕ရတဲ့ ဆိုင္ခန္းငယ္ေလးကို ေခၚတာပါ၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ ပစၥည္းေတြ ခင္းက်င္းျပထားၿပီး ကိုယ္ၾကိဳက္တဲ့ ပစၥည္းေရြးၿပီး ေငြရွင္းတဲ့ေနရာမွာ သြားေရာက္ေငြရွင္းရတဲ့ ဆိုင္ငယ္ပါ။ ဥပမာ ဓါတ္ဆီဆိုင္နားမွာရွိတဲ့ ကားနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ ပစၥည္းေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေလးေတြေပါ့။ Specitality store ကေတာ့ တူညီတဲ့ ပစၥည္းအမ်ိဳးအစားကို ဆိုင္ခန္းေတြတဲြၿပီး ေရာင္းခ်ေလ့ရွိပါတယ္၊ ဥပမာ အမွတ္တရ ပစၥည္းအေရာင္းဆိုင္ေပါ့၊ ဟိုတယ္ေတြ၊ ခရီးသြားေတြ သြားလာတတ္တဲ့ ေနရာေတြမွာ အေတြ႕ရမ်ားတယ္။
Varity store ကေတာ့ အေပၚကဆိုင္ေတြလိုအျပင္ ဘဏ္၀န္ေဆာင္မူ၊ အစားအေသာက္တန္း စသည္ျဖင့္ မ်ိဳးစံုပါ၀င္တဲ့ အလယ္အလတ္ shopping ေတြကို ဆိုလိုတာပါ၊ Metric Hand Book ထဲမွာ စတုရန္းေပ ၁၀၀၀၀၀ နဲ႕ ၁၅၀၀၀၀ ၾကားမွာရွိတယ္လို႕ေျပာပါတယ္၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ တစ္ထပ္၊ ႏွစ္ထပ္ထိရွိတတ္ပါတယ္။
အဲဒီဆိုင္ေတြထက္ ပိုၾကီးၿပီး ပိုစံုတဲ့ ပစၥည္းေရာင္းတဲ့ဆိုင္ကိုေတာ့ Departmental store လို႕ေခၚၾကတယ္၊ သူတို႕မွာကားရပ္နားဖို႕ေနရာေတြ ပါ၀င္တာေၾကာင့္ အဓိကလမ္းမၾကီးေတြမွာ ရွိတယ္။ Departmental store ေတြဟာ ၾကီးမားၿပီး အေရအတြက္ေရာ၊ အမ်ိဳးအစားစံုလင္တဲ့အတြက္ ေစ်း၀ယ္တဲ့ ပံုစံေတြလဲ စံုလင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ႕ရ႕ဲပံုစံဟာ အထပ္နိမ့္ကေန အထပ္မ်ားစြာ ပါ၀င္တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆိုင္ခန္းတခုခ်င္း သီးသန္႕စီမံခန္႕ခဲြတာ ျဖစ္ႏိုင္သလို စတိုးၾကီးတခုလံုးကို အဖြဲ႕အစည္းတခုက စုစည္းစီမံတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

၂။ Supermarket ေတြဟာ စားေသာက္ကုန္ပစၥည္း၊ မီးဖိုေခ်ာင္သံုးပစၥည္းနဲ႕ ေန႕စဥ္အိမ္သံုးပစၥည္းေတြကို ေရာင္းတဲ့ဆိုင္ေတြပါ၊ ေန႕စဥ္ သံုးပစၥည္းေရာင္းတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေန႕စဥ္ပစၥည္း အ၀င္အထြက္၊ လူအ၀င္အထြက္ကလည္း မ်ားလွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အဲဒီဆိုင္ေတြဟာ ကိုယ္တိုင္ေရြး၊ ကိုယ္တိုင္ယူ၊ ေငြရွင္းစနစ္ကို က်င့္သံုးတာမ်ားပါတယ္။ အေျခခံလူသံုးကုန္ပစၥည္းေတြျဖစ္လို႕လည္း လူေပါင္းစံုရွိတာမ်ားပါတယ္၊ ကိုယ္တိုင္ေရြးၿပီး လက္တြန္းျခင္းလွည္းနဲ႕ ေစ်း၀ယ္ၾကတာျဖစ္လို႕ တစ္ထပ္သာ ရွိတတ္ပါတယ္၊ မျဖစ္မေန ခဲြရရင္လည္း အခ်ိဳ႕၀န္ေပါ့၊ ၀န္ပြေတြကို အေပၚထပ္မွာထားတတ္ၾကပါတယ္။
ဒီလိုဆိုင္မ်ိဳးမွာ structural grid, general light က အေရးပါပါတယ္။ ဒီဆိုင္ကိုေတာ့ ဆိုင္ၾကမ္းခင္းဧရိယာတင္မကပဲ၊ ေန႕စဥ္ပစၥည္းအ၀င္အထြက္၊ ေငြအ၀င္အထြက္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီးလည္း ဆိုင္အရြယ္အစားအေခၚအေ၀ၚကို သတ္မွတ္ၾကတယ္။
convenient store, 24 hour store, kitchen mart စတဲ့ဆိုင္ငယ္ေတြဟာ ရပ္ကြက္ လူေနအိမ္ေတြၾကားမွာ ရွိတတ္တယ္၊ Supermarket ကေတာ့ အဲဒီဆိုင္ေတြထက္ ၾကီးၿပီး ဧရိယာ စတုရန္းေပ ၁၀၀၀၀ ကေန ၂၅၀၀၀ ေလာက္ရွိတတ္တယ္။ အဆင္သင့္စားေသာက္လို႕ရတဲ့ ပစၥည္းေတြနဲ႕ အိမ္သံုးပစၥည္းေတြပါေရာင္းတယ္။

Hypermarket ေတြကေတာ့ စားေသာက္ကုန္ေတြအျပင္ အိမ္သံုးပစၥည္းေတြကို ပိုေရာင္းလာလို႕ ငါးဆယ္ရာႏူန္းစီေလာက္ ရွိၾကတယ္၊ ပိုလည္းၾကီးၿပီး ဧရိယာ စတုရန္းေပ ၂၀၀၀၀၀ ၀န္းက်င္ေလာက္ရွိတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ တခုစီေလာက္ပဲရွိတတ္တယ္၊ လမ္းမၾကီးေတြရ႕ဲေဘးမွာ ရွိၿပီး ကားအ၀င္အထြက္ Parking ေတြ ပါတတ္တယ္။ ကိုယ္တိုင္ပစၥည္းယူၿပီး ေငြရွင္းေကာင္တာမွာ သြားရွင္းရတဲ့အခါ ေငြရွင္းေကာင္တာေတြဟာ တေနရာထဲမွာ စုထားတတ္တယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ဆိုင္ရ႕ဲ မ်က္ႏွာစာလည္း ေငြရွင္းေကာင္တာေတြအတြက္ လိုတဲ့ အက်ယ္နဲ႕ ဆိုင္၀င္ေပါက္အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ အက်ယ္ရွိဖို႕လိုတယ္။

၃။ Shopping Center ၊ အထက္ပါဆိုင္ေတြအားလံုးကို တေနရာထဲမွာ စုထားၿပီး Entertainment Facility, Bank, Relaxation စသည္ျဖင့္ အျခား Facility ေတြမ်ားစြာပါတဲ့ ဆိုင္ခန္းစုၾကီးကို Shopping Center လို႕ေခၚပါတယ္။ အရြယ္အစားေပၚမူမတည္ပဲ ဆိုင္ခန္းေတြရ႕ဲ စုေပါင္းပံုစံနဲ႕ အမ်ိဳးအစား၊ ေနရာ အေနအထားေပၚ မူတည္ၿပီး Shopping Mall, Shopping Complex, Retail Park, Regional Shopping Center စသည္ျဖင့္ေခၚေ၀ၚၾကတယ္၊ မိသားစုလိုက္ အပန္းေျဖအနားယူရာ၊ ရုပ္ရွင္ရုံၾကီးေတြ၊ ကေလးကစားကြင္းေတြ စသည္ျဖင့္ စံုလင္စြာပါရွိပါတယ္။

၄။ Market/ Bazzar ေတြကေတာ့ ယခင္ရိုးရာကတည္းကရွိခဲ့တဲ့ ေစ်းေတြေပါ့၊ open market, wet market စသည္ျဖင့္ ေခၚၾကတယ္။ ၿမိဳ႕ၾကီးေတြမွာေတာ့ အခိုင္အမာတည္ေဆာက္ထားတဲ့ ဆိုင္ခန္းေတြပါ၀င္တဲ့ ေစ်းၾကီးေတြရွိတယ္၊ သူ႕ရ႕ဲထူးျခားခ်က္က ဆိုင္ခန္းတခန္းခ်င္းစီမွာ အတြင္း၀င္ေစ်း၀ယ္လို႕မရပဲ ေစ်း၀ယ္သူက လိုခ်င္တဲ့ ပစၥည္းေျပာ၊ ေစ်းေရာင္းတဲ့သူက ပစၥည္းရွာေပး၊ ေရြးေပး၊ ၿပီးေတာ့ ေငြကိုလည္း တခါတည္းရွင္းလိုက္ရတာ၊ personal services ေပးတဲ့ဆိုင္ေတြေပါ့။

ဆိုင္ခန္းတခန္းခ်င္းစီကို တဦးခ်င္းစီ သီးျခားပိုင္ဆိုင္ၾကၿပီး သီးျခားစီမံခန္႕ခဲြၾကတယ္၊ အခ်ိဳ႕နယ္ေဒသေတြမွာ open market ေတြဟာ ယာယီဆိုင္ခန္းေတြ လက္တြန္းလွည္းေတြနဲ႕ ဆိုင္ခန္းေတြကို ဖြင့္တယ္၊ ၿမိဳ႕ထဲမွာလည္း ညေစ်းေတြနဲ႕ လမ္းေပၚပ်ံက်ေစ်းေတြဟာ open market ေတြေပါ့၊ wet market ေတြကေတာ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သားငါးေတြ အဓိကေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ခန္းေတြပါတဲ့ဆိုင္ေတြေပါ့၊ ဆိုင္ခန္း သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရွိတတ္သလို ယာယီ open market ေတြလည္းရွိတတ္ပါတယ္။


Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

ဗိသုကာလက္ရာ အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲလာျခင္း

ဗိသုကာပညာဆိုတာက လူေတြခိုလွဳံဖို႕ သို႕မဟုတ္ အသံုးခ်ဖို႕ အေဆာက္အအံုေတြ၊ physical structure (ဥပမာ ေမွ်ာ္စင္လိုမ်ိဳး) ေတြကို ဒီဇိုင္းျပဳလုပ္ေပးၿပီး တည္ေဆာက္ေပးတဲ့ အႏုပညာနဲ႕ နည္းပညာေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ပညာပါ။
အက်ယ္ခ်ဲ႕ရမယ္ဆိုရင္ အေဆာက္အအံုနဲ႕သူ႕ရ႕ဲ ၀န္းက်င္တခုလံုးပါ၀င္ပါတယ္၊ အေဆာက္အအံုတခုရ႕ဲ အေသးစိပ္ (ပရိေဘာဂေတြကအစ) ကေန အေဆာက္အအံုတခုရ႕ဲ သူ႕ပတ္၀န္းက်င္နဲ႕ ဆက္စပ္မူအထိ စဥ္းစားေတြးေတာရပါတယ္၊ ခ်ံဳေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဗိသုကာပညာဟာ လူေတြအတြက္ ေနထိုင္အသံုးၿပဳဖို႕ ဒီဇိုင္းျပဳလုပ္ေပးတဲ့ ပညာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဗိသုကာပညာကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးတာကေတာ့ ဗိသုကာေတြပါပဲ။
ဗိသုကာလက္ရာေတြကို ယဥ္ေက်းမူ၊ ႏိုင္ငံ့သေကၤတ၊ အႏုပညာလက္ရာလို႕ ျမင္တတ္ၾကပါတယ္၊ ဗိသုကာလက္ရာေတြကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္လည္း ေရွးက ၿမိဳ႕ျပေတြ ထြန္းကားခဲ့ပံုကို သိခဲ့ရတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ အီဂ်စ္မွာ ရွိတဲ့ပိရမစ္နဲ႕ ရုိမန္မွာရွိတဲ့ ကိုလိုဆီယမ္ (Colosseum) လို အေဆာက္အအံုေတြဟာ ယဥ္ေက်းမူသေကၤတကို ျပေနတယ္၊ အဲဒီအေဆာက္အအံုေတြေၾကာင့္ ေရွးက ထြန္းကားခဲ့ပံုေတြကို ျပန္လည္ေတြ႕ရွိတာေၾကာင့္ပါ။ ၿမိဳ႕ေတြ၊ ျပည္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ ယဥ္ေက်းမူအဆင့္အတန္းေတြကို ဗိသုကာလက္ရာေတြကေနတဆင့္ ဆက္လက္ သိျမင္ႏိုင္အံုးမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။
ဗိသုကာလက္ရာေတြဟာ အျမင္ဆိုင္ရာ သက္သက္အတြက္သာမဟုတ္ပါ၊ ဗိသုကာပညာကို လူ႕စိတ္အာရုံနဲ႕လည္း ခံစားသိျမင္ႏိုင္ေစပါေသးတယ္၊ ဗိသုကာလက္ရာေတြကို အၾကား၊ အျမင္၊ အရသာ၊ အထိအေတြ႕အာရုံမ်ားအရလည္း သိျမင္ႏိုင္ပါတယ္၊ ဗိသုကာေတြ ပံုေဖာ္ထားတဲ့ တစ္နည္း ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ space ေတြ အရ ဗိသုကာလက္ရာဆိုတာေတြကို အကဲျဖတ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။
ဗိသုကာ
ဗိသုကာေတြက လူတို႕ အသံုးျပဳဖို႕ အေဆာက္အအံုေတြကို စီမံေပးရတယ္၊ ဒီဇိုင္းျပဳလုပ္ တည္ေဆာက္ေပးရတယ္၊ ဗိသုကာေတြက အေဆာက္အအံု တည္ေဆာက္ေရးပစၥည္းေတြနဲ႕ ဗိသုကာပညာ ေ၀ါဟာရေတြျဖစ္တဲ့ ထုသြင္၊ ေနရာ၊ အလင္းေရာင္၊ စသည္တို႕နဲ႕ ဖန္တီးေပးရတယ္၊ အေဆာက္အအံု ကုန္က်မယ့္စရိတ္၊ တည္ေဆာက္ေရးနည္းပညာတို႕ကို တြက္ခ်က္ရတယ္၊ ကန္႕သတ္ေပးရတယ္။ ဗိသုကာေတြရ႕ဲအလုပ္က ပံုေတြဆဲြေပးရတယ္၊ တည္ေဆာက္ဖို႕ လိုအပ္တဲ့ အျခားအရာေတြ (ဥပမာ specification) ကိုလည္း ေပးရပါတယ္။ ဗိသုကာေတြ ဖန္တီးေပးတဲ့ အေဆာက္အအံုဟာ အသံုးတည့္ရမယ္၊ အႏုပညာလည္း ေျမွာက္ရပါမယ္။
ဗိသုကာပညာသီအိုရီ
တစ္ရာစုႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ရိုမန္ဗိသုကာ Vitruvius က ေကာင္းမြန္တဲ့ အေဆာက္အအံုဟာ ခိုင္ခံ့ရမယ္၊ အသံုးတည့္ရမယ္ ၿပီးေတာ့ လွပရမယ္လို႕ဆိုခဲ့တယ္။ Leone Battista Alberti ဆိုသူက Vitruvius ရ႕ဲ အေဆာက္အအံုဟာ လွပရမယ္ဆိုတာကို ပိုအေသးစိပ္ခဲ့တယ္၊ အခ်ိဳးအစားက်နဖို႕၊ အေသးအစိပ္အေျပာက္အမႊမ္းေတြကို ထည့္သြင္းခဲ့တယ္၊ ဥပမာ ပါသီႏြမ္ေက်ာင္းေတာ္ရ႕ဲအခ်ိဳးအစားရယ္၊ တိုင္ေတြမွာ ထည့္ထားတဲ့ အေျပာက္အမႊမ္း အေသးစိပ္ေတြလိုေပါ့။
အဲဒီေခတ္က အေဆာက္အအံုေတြမွာ အလွအပဆိုတဲ့အရာဟာ တစံုတရာအသံုးတည့္ဖို႕မဟုတ္ပဲ အျမင္ဆိုင္ရာ အစိပ္အပိုင္းသက္သက္ျဖစ္ဖို႕ရာကို ပိုၿပီး ဦးစားေပးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုနဲ႕ တစ္ဆယ့္ေျခာက္ရာစုတိုင္ေအာင္ ဗိသုကာလက္ရာေတြဟာ မတိုးတက္ခဲ့ဘူး။
တစ္ဆယ့္ကိုးရာစုႏွစ္မွာ ဂၽြန္ရပ္စကင္ (John Ruskin) ဆိုတဲ့ အႏုပညာေ၀ဖန္ေရးဆရာက Seven Lamps of Architecture, 1849 စာအုပ္ကို ထုတ္ေ၀ခဲ့တယ္။ သူေျပာတာက ဗိသုကာလက္ရာေတြဟာ လူေတြေဆာက္တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြကို မႊမ္းမံျခယ္သတာနဲ႕ပဲ ၿပီးခဲ့တယ္၊ လူေတြက သူတို႕ရ႕ဲ အာဏာစြမ္းအား၊ ေပ်ာ္ရႊင္ေစဖို႕ ေျဖေဖ်ာ္တဲ့ စိတ္သက္သက္နဲ႕ အေဆာက္အအံုေတြကို အျမင္လွေအာင္လုပ္ခဲ့တယ္ေပါ့။ ဂၽြန္ရပ္စကင္က သူ႕အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ “အေဆာက္အအံုကို ခ်ယ္မူန္းမႊမ္းမံတာဟာ ဗိသုကာလက္ရာမေျမွာက္ပါဘူး၊ ဗိသုကာလက္ရာ အေဆာက္အအံုဟာ ေကာင္းမြန္စြာ တည္ေဆာက္ထားတာတဲ့၊ အခ်ိဳးအစားက်နတဲ့၊ အသံုးက်တဲ့ အေဆာက္အံုမ်ိဳးအနည္းဆံုးေတာ့ ျဖစ္ရမယ္” လို႕ ဆိုခဲ့တယ္။
ဗိသုကာလက္ရာနဲ႕ အေဆာက္အအံုဆိုတာကို ကဲြျပားေစဖို႕ ႏွစ္ဆယ္ရာစုမွာ ထင္ရွားတဲ့ ဗိသုကာျဖစ္တဲ့ လီေကာ္ဗူးေဆးက ေရးခဲ့ပါတယ္၊ “ေက်ာက္တံုး၊ သစ္သားနဲ႕ ကြန္ကရစ္ေတြကို အသံုးျပဳၿပီး အိမ္ သို႕မဟုတ္ နန္းေတာ္ကို တည္ေဆာက္တယ္ဆိုပါေတာ့၊ အဲဒါဟာ အေဆာက္အအံုပဲ၊ ဖန္တီးမူေတြပါႏိုင္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအေဆာက္အအံုဟာ ကၽြန္ေတာ့ရ႕ဲႏွလံုးဘ၀င္ကို ထိေစမယ္၊ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ေနထိုင္အသံုးျပဳရတာ ေပ်ာ္ရႊင္တယ္ တစ္နည္း သက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္ေစမယ္၊ အျမင္ဆိုင္ရာအားျဖင့္လည္း လွတယ္လို႕ဆိုမယ္၊ အဲဒါဟာ ဗိသုကာလက္ရာပါပဲ။”


Original Post from : ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ

[CS_share]

ဗိသုကာပညာပရစ္စကာဆု


ဗိသုကာပညာပရစ္စကာဆု ကို အေမရိကန္၊ ခ်ီကာဂိုျပည္နယ္မွ ဟိတ္ေဖာင္ေဒးရွင္းကို တည္ေထာင္သူ ပရစ္စကာမိသားစုမွ ေပးေနျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

သက္ရွိထင္ရွားဗိသုကာမ်ားကို ႏွစ္စဥ္ တစ္ဦးစီက် စီစစ္ေရြးခ်ယ္ေပးလာခဲ့တာမွာ (၁၉၈၈)ခုႏွစ္ နဲ႕ (၂၀၀၁) ခုႏွစ္မွာ ႏွစ္ဦးစီ ဆုခ်ီးျမွင့္ျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ထူးထူးျခားျခား (၂၀၀၄) ခုႏွစ္မွာ အီရတ္လူမ်ိဳး အမ်ိဳးသမီး ဗိသုကာ ဇဟာဟာဒစ္ ကရရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗိသုကာပညာ ပရစ္စကာဆုဟာ ဗိသုကာပညာအႏုပညာျဖင့္ လူႏွင့္လူ႕၀န္းက်င္ကို အေကာင္းဆံုးေသာ အေဆာက္အအံုဒီဇိုင္း လက္ရာမ်ားႏွင့္ အက်ိဳးျပဳႏိုင္တဲ့ ဗိသုကာမ်ားကို ဆုေပးဖို႕ ရည္ရြယ္ခဲ့ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ပရစ္စကာမိသားစု ယုံၾကည္ထားတာကေတာ့ ဒီအဓိပၸါယ္ရွိလွတဲ့ ဗိသုကာပညာပရစ္စကာဆုဟာ အေဆာက္အအံုမ်ား ဆိုတာကို လူအမ်ား ပိုမို နားလည္လက္ခံလာေစဖို႕အျပင္ ဗိသုကာပညာ သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ပတ္၀န္းက်င္မွာ ဗိသုကာတို႕ကို ဖန္တီးမူ စိတ္ကူးစြမ္းအားမ်ား ပိုမို ေဖာ္ထုတ္လာႏိုင္ေစဖို႕အတြက္ တြန္းအားမ်ား၊ လူ႕ံေဆာ္မူမ်ားေပးႏိုင္လာလိမ့္မယ္လို႕ ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆုရမယ့္သူကို ေရြးခ်ယ္ဖို႕ အကဲျဖတ္လူၾကီးေတြကေတာ့ ဗိသုကာပညာ၊ ယ်ဥ္ေက်းမူ၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရးနဲ႕ ထုတ္ေ၀ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ႏိုင္ငံတကာက အသိအမွတ္ျပဳခံထားရတဲ့ ပညာရွင္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

ပရစ္စကာဆုအျဖစ္ ေခတ္သစ္ဗိသုကာရ႕ဲ ဖခင္ၾကီးလို႕ေခၚႏိုင္တဲ့ ဗိသုကာ လူး၀စ္ဆလီဗင္ ရ႕ဲ အမွတ္တရ ေၾကးတံဆိပ္ တစ္ခုနဲ႕ ေငြသား ေဒၚလာတစ္သိန္းကို ေပးခဲ့ပါတယ္။

ပရစ္စကာဆုေပးပဲြရ႕ဲ ထူးျခားမူတခုကေတာ့ ကမာၻတ၀ွမ္းမွာ ရွိတဲ့ အထင္ကရ အေဆာက္အအံုေတြမွာ ဆုေပးပဲြအခမ္းအနား ျပဳလုပ္ေပးျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ ျပတိုက္ေတြ၊ အထင္ကရ အႏုပညာျပခန္းေတြ၊ ေက်ာ္ၾကားေသာ ေရွးေဟာင္း အေဆာက္အအံု စတာေတြမွာပါ။

ေနာက္ထပ္ထူးျခားမူတခုကေတာ့ ဆုေပးပဲြက်င္းပတဲ့ႏိုင္ငံရ႕ဲ သမၼတ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံအၾကီးအကဲေတြ တက္ေရာက္ၿပီး မိန္႕ခြန္း ခ်ီးျမွင့္ ေပးျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

(၁၉၉၈) ခုႏွစ္မွာ ဆုရခဲ့တဲ့ ဗိသုကာ ရင္ဇိုပီယာႏိုအတြက္ ဆုေပးပဲြ အခမ္းအနားကို အိမ္ျဖဴေတာ္ မွာက်င္းပၿပီး သမၼတကလင္တန္နဲ႕ ဇနီးဟီလာရီကလင္တန္တို႕ တက္ေရာက္ၿပီး မိန္႕ခြန္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။ (၂၀၀၀) ခုႏွစ္ ဗိသုကာ ရင္ကူးဟတ္စ္ အတြက္ အခမ္းအနား ကေတာ့ ေဂ်ရုစလင္ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအံုမ်ားရွိရာ ဟင္းလင္းျပင္ျပခန္းမွာ ျပဳလုပ္ ခဲ့တယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ (၂၀၀၈)ခုႏွစ္မွာ ဆုရတဲ့ ဗိသုကာ ဂ်င္းႏိုဗယ္လ္ကို ေပးတဲ့အခမ္းအနားေနရာကေတာ့ ၀ါရွင္တန္ဒီစီ၊ ေသာမတ္စ္ ဂ်က္ဖာဆန္ အေဆာက္အအံုတခုမွာပါ။

(၁၉၇၉) ခုႏွစ္မွစ၍ ဆုကိုေပးလာခဲ့ရာမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ (၂၀၀၈) ခုႏွစ္အထိ ဆုရရွိသူေပါင္း (၃၂) ေယာက္ရွိခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ဗိသုကာပညာပရစ္စကာဆု ကို ျပည့္စံုစြာဖတ္လိုပါက http://www.pritzkerprize.com/ မွာ ဖတ္ရူႏိုင္ပါတယ္။

ေရးသားသူ။ ။ ဗိသုကာႏွစ္ (ဗိသုကာ စာမ်က္ႏွာ)